kilometerstanden

vrijdag 21 december 2018

averij

Twee weken geleden voelde ik dat de Orca niet reageerde zoals normaal. Het voelde aan als een lekke achterband, maar dat was het niet: de achterbrug zat los...

Dat was op zondag. Later die week reed ik naar Fietser.be om dit samen met Brecht en Ben te bekijken. Enkele popnagels bleken stuk en de kit waarmee een ring vastgezet werd was losgekomen. Niet goed...
Hieronder zie je wat het gevolg was.


Na een kort overleg belden we met André Vrielink en snel werd besloten dat het defect enkel bij Flevobike kon hersteld worden. Dit is zowat het meest complexe punt in de Orca, want dat draaipunt is waar de Rohloffnaaf, de motor, de achterbrug en de secundaire ketting samenkomen. Het is het scharnierpunt van de achterophanging.

Er werd dus een afspraak gemaakt en gisteren, 20 december, reed ik met de defecte Orca in het busje naar Dronten.

Eerst leg ik even uit wat er zo complex is. Daarna volgt hoe Arjan Vrielink het aanpakte.

De draaikrans

Dit onderdeel bestaat uit twee schijven. De eerste zit tussen twee lagen Twintex in en wordt zowel met polymeerkit als met popnagels vastgezet. Dit luistert erg nauw, want hier wordt de hoek van de achterbrug bepaald. De tweede schijf wordt er van buitenaf op geschroefd. De spanning waarmee beide delen op elkaar gedraaid worden, bepaalt hoe strak de achterbrug kan scharnieren.
Aan de binnenkant, in de romp, zitten de motor en de Rohloffnaaf er tegenaan. De uitgaande as van die naaf komen door die draaikrans om de secundaire ketting aan te drijven.

Herstellen

De herstelling viel uiteen in drie luiken:
  • demonteren
  • herstellen
  • monteren

Demonteren

Arjan begon er meteen aan. De Orca werd helemaal leeg gemaakt: zitje en matten eruit en de kap eraf. De accu had ik al verwijderd voor ik vertrok, net als het gereedschap, de gps...
Dan werd de velomobiel op de draaibok vastgeschroefd.


Dit is echt een handig ding: je kunt de Orca hierop om zijn lengteas roteren en zo kun je overal makkelijk bij.
De wielen gingen eraf, de wielkasten werden grondig schoongemaakt en daarna werd ook de bodemplaat verwijderd. Bij inspectie bleek dat de kettingspanner niet goed vast zat.


Daarna maakte Arjan de achterbrug open. Daar zit de secundaire ketting in. Die brug moest open om aan de draaikrans te kunnen.


Met een speciaal stuk gereedschap werd de krans losgeschroefd. Daarna kon de achterbrug eraf. Dit is al een eerste reden om dit bij Flevobike te laten doen: zo'n spullen heb je niet in huis.


De volgende stap: de motorbehuizing en motor moesten er ook uit, net als de Rohloffnaaf.


Omdat de aluminiumschijf waar de draaikrans op vastgeschroefd wordt tussen twee lagen Twintex vast zit (eigenlijk 'zat' in dit geval), moest Arjan twee sleuven frezen in het materiaal, zodat die schijf er weer uit kon.
Vooraf had hij alle popnagels waarmee die schijf vastzit uitgeboord.


Met voorzichtig manipuleren haalde hij de schijf eruit.


Hier is het voorbereidende werk afgelopen. Je ziet de gaten van de popnagels en de sleuven die gemaakt werden om de ring eruit te halen.

Herstellen

De ring werd grondig gereinigd. Alle sporen van de kit werden verwijderd en alle onderdelen kregen een inspectie. De lagers bij het tandwiel van de motoroverbrenging bleken versleten en André perste er nieuwe op.


Opnieuw monteren

Terwijl André hiermee bezig was, bracht Arjan nieuwe kit aan en plaatste de ring opnieuw in de romp. Daarna werd die met nieuwe popnagels geborgd.



Nadien werd weer even overlegd hoe het verder kon. Zekerheid voor alles.


Op basis van verbeteringen bij latere E-Orca's (die van mij is nr 36, nu zitten ze aan 120) werd beslist extra popnagels aan te brengen. Zo wordt de belasting per punt verminderd.


Daarna werd de de montage verdergezet.


Dit is de draaikrans, voor die vastgezet werd. Dit is een precies werk: te weinig spanning en er zit speling op; teveel en de weerstand wordt te groot. Een keer de krans precies afgesteld is, wordt die met drie kleine schroefjes geborgd.

Kleinigheden

  • Deze keer werd - na ongeveer 60.000 km - de secundaire ketting vernieuwd.
  • De veerpoten vooraan werden ook opengemaakt, gereinigd en opnieuw ingevet. Er was geen slijtage te merken. Dit was puur onderhoud.
  • Ook drie kogelkoppen werden vervangen. Die dingen krijgen het hard te verduren.
  • Tenslotte moest één van beide drukknoppen van het dakje vervangen worden. Die was versleten. Bij veel Orcarijders blijft dat dakje gewoon zitten. Ik haal het er vaak af, omdat ik graag open rij. Hierdoor wordt het geregeld verwijderd en weer geplaatst en dat versnelt de slijtage van die drukknoppen.

Uiteindelijk was dit het eerste grote defect, op enkele dagen na vijf jaar na de aankoop. De Orca is klaar voor weer heel wat jaren forenzen.

8 opmerkingen:

  1. Hoi Jan, behoorlijke klus, je weet nu alle stappen, volgende keer kan jij het vast zelf!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hmm, ik twijfel eraan. Je hebt specifiek gereedschap nodig hiervoor. Dat heeft Flevobike zelf gemaakt. De herstelling zelf viel mee, maar het is vooral het monteren en demonteren dat ingewikkeld is en tijd vraagt. En ook fijne dagen voor jou en de jouwe!

      Verwijderen
  2. Dan toch wel handig om een busje of aanhanger en auto te hebben.

    Maar wat een operatie. Weet je of dit vaker voorkomt?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Volgens André een tweetal keren voorgevallen met Versatiles, maar het was de eerste Orca met dit defect.

      Verwijderen
    2. Zit jij ook niet redelijk in de top qua afgelegde kilometers? De weinige Versatiles / Orca's die 2e hands passeren hebben allemaal uiterst weinig kilometers gereden.

      Verwijderen
    3. Bij Flevobike werd ik als 'testrijder' bestempeld. Ik vermoed inderdaad dat ik bij de top zit wat dat betreft.

      Verwijderen
  3. Ik leerde dat naargelang het reliëf het ofwel de primaire ketting is die eerst verslijt (overwegend vlak) of de secundaire (heuvelachtig). Dat zou met koppel te maken hebben.

    BeantwoordenVerwijderen