Dakje meenemen: hoe doe je dat in een Orca?

Op de Orca past slechts één dakje: dat van Flevobike. Over de voor- en nadelen ervan zal ik het niet hebben, want hoe je dat invult, is grotendeels persoonlijk.

Ik rij het liefst open. Cabrio dus. Maar als ik 's morgens naar het werk vertrek, bestaat vaak de kans dat ik 's avonds in de regen weer moet keren. Of ik vertrek in de regen en in de loop van de dag klaart het op. Waarom zou ik dakloos in de regen rijden als het anders kan?

Een eerste, evidente oplossing is dat dakje laten zitten. Neen, bedankt, ik niet. Ik zie gewoon meer als het open is. De zon schijnt lekker, ik geniet van de wolkenpatronen, van een vlucht vogels boven mijn hoofd... En de mogelijke invloed op de snelheid of het rendement, daar lig ik niet wakker van. De fiets is ondersteund, weet je. Uiteindelijk maakt het echt niet veel uit. Zoek maar eens op het wereldwijde web.

Af en toe krijg ik dan weer de vraag: hoe slaag je erin om dat Flevobike-dakje in de Orca mee te nemen?

De oplossing

Mijn oplossing kan enkel als je niet te groot bent. Met andere woorden: als er nog wat plaats is achter het zitje.

Het geheel haal ik uit elkaar: de aluminium staven worden uit de tunnels geschoven. Dat is alles. Die staven kunnen dan links naast me liggen, terwijl het dakje zelf achter me terechtkomt. Met wat foto's wordt het duidelijk.

De onderdelen

Stangen links naast het zitje

Dakje achter het zitje (tas dient om het ruitje te beschermen)

Zo ziet het eruit

Nadelen

Heeft dit systeem nadelen? Ja, enkele:

• je kunt niet zo makkelijk aan de bergruimte achter het dakje
• de aluminiumstaven maken contactgeluiden
• de drukknopen waarmee het dakje achteraan bevestigd worden, slijten sneller

Dat eerste bezwaar moet je erbij nemen. Daar zie ik niet direct een oplossing voor.

De contactgeluiden kun je vermijden. Simpel: zorg ervoor dat die staven geen contact maken. Niet met elkaar en niet met de romp. Tot nu toe deed ik er niets aan, maar ik denk dat ik eens een foedraal zal maken: twee tunnels in schuim of stof waar de staven in passen. Een velomobiel maakt zo al genoeg geluiden.

Flevobike gebruikt twee soorten drukknopen voor het dakje: metaal of kunststof. Dat is afhankelijk van wat in voorraad is en dus heb je (helaas) niet te kiezen. De kunststof drukknopen zijn beter bestand tegen geregeld los- en vastklikken. Dat is precies wat gebeurt als je het dakje niet altijd laat zitten. Waar ik in de loop van de jaren wel tegenaan liep, was dat aan één kant de drukknop die op de kap vastzit, losraakte. Die is namelijk gelijmd en de lijm hield het niet. Flevobike zette er nieuwe stukken op en sindsdien is er geen probleem mee.

Voor dagdagelijkse verplaatsingen is het een prima oplossing. Voor reizen kan het niet, omdat dan de ruimte achter het zitje in beslag genomen wordt door bagage. Voor langere reizen gaat dan de Radical Cyclone mee en daar kan het dakje ook weer op, desnoods onder de regenhoes. Die beschermt het plexi dan weer tegen alles wat het achterwiel ertegen slingert.

Voordelen

Dat is vanzelfsprekend: ik heb het dakje altijd bij, voor het geval dat. Of ik kan het er onderweg afhalen en wegstoppen. Daarbij zit het in veel gevallen helemaal niet in de weg.
Het plaatsen of verwijderen duurt ook helemaal niet lang. Reken op een minuut of twee.

Andere bedenkingen

Sinds ruim een jaar maak ik gebruik van een minivizier. Dat belemmert het zicht helemaal niet, maar heeft (bij mij) een spectaculair effect op de luchtstroom om het hoofd. Als het koud is, vervang ik dat door het schuimdek. De reden is evident: dit dek sluit de opening bovenin grotendeels af. Het is dus warmer.
Als het regent en het dakje zit erop, is het schuimdek ook nodig. Daar zit nog een vizier op en dat zit veel verder naar achter. Regen die onder het scherm in het dakje door waait, wordt door dat vizier weggeleid naar de zijkant. Het minivizier kan dit niet.

Waar ik nog eens mee wil experimenteren, is de combinatie van alle drie de componenten. Het zou kunnen dat het minivizier al heel wat druppels over het dakje leidt. Maar het regent nu al zo lang niet, dat ik het idee nog niet kon testen.

Helemaal goed bevonden

Al enige maanden geleden voerde ik een lang uitgestelde klus uit: op het velomobieldakje - een veel gekozen optie bij de Orca - kwamen zijruitjes.

Dat ze regen buiten houden, was al snel duidelijk. Op het vlak van rijcomfort is dat een heel flinke verbetering. Bij zijwind kon het gebeuren dat de druppels echt binnenkwamen en vooral regen in de ogen vind ik erg irritant. Je kunt dan wel een bril opzetten hiertegen, maar dan vermindert het zicht navenant.

Toen ik in december 2013 met de Orca van Dronten naar Gent fietste (in twee dagen), bleek dat het dakje werkt als een vliegtuigvleugel bij een strakke zijwind. Dat had als vervelend gevolg dat het deksel omhoog kwam. Omdat ook de achteruitkijkspiegels in dat deksel zitten, viel meteen het zicht naar achter weg. Dat was ook een probleem, maar veel minder frequent, want zoveel wind en dan nog van de zijkant, dat krijg je echt niet vaak. Maar als het gebeurt, is het echt niet leuk.
Ook dat moesten die zijruitjes verhelpen.

In januari reed ik door een zware storm met hevige regen van Gent naar Leuven (100 km). Daar bewezen de ruitjes zeker hun waarde. De voorbije week ontbonden de weergoden nog eens hun duivels en nu werd het helemaal duidelijk: bij windsnelheden van 80 km/u bleef het deksel op zijn plaats, ook als die wind van recht opzij blies.

De Orca gaf bij die windsnelheden ook geen krimp. Brecht, van Fietser.be, legde me lang geleden uit dat dit komt door de "deuk" in de neus. Dat was ook zo bij de oude Alleweder en ook de WAW heeft zoiets, net zoals nog een aantal andere velomobielen. Het ontbreken hiervan zou de reden zijn waarom bijvoorbeeld een Quest het moeilijker heeft bij zijwind (en waarom er een "stormstrip" voor bedacht werd). Klinkt het gek als ik zeg dat het knus is in de Orca onder die omstandigheden?

Enkel afgewaaide takken en omgeblazen bomen kunnen de pret drukken, maar dat hoort er gewoon bij. Die kom je te voet of met de auto ook tegen. Zo lang het bij een beetje hinder blijft, is het niet erg.

Qua esthetiek zou het nog iets beter kunnen indien die plastic strips achterwege konden blijven, maar dat weegt niet op tegen de voordelen.

Tegen de volgende winter komt versie 2.0. Daarbij zal het verschil zijn dat ze ongeveer 10 cm langer worden en dat ze aan de bovenzijde zo ver mogelijk zullen doorlopen naar voor. Zo kan nog een klein probleempje aangepakt worden: waar de aluminium stangen in het dakje verdwijnen, worden druppels gevormd als het regent. Door de rijwind worden die naar binnen geblazen. Hopelijk zullen de verlengde ruitjes die druppels afleiden naar de zijkant.

Flevobike velomobieldakje en ruitjes in stormweer

Eind 2013 reed ik de toen nagelnieuwe Orca van Dordrecht naar Gent door bar slecht weer (van Dronten tot Dordrecht kreeg ik een lift van Arjan Vrielink). Al die eerste dag waaide de kap een stuk open bij hevige zijwind.
Achteraf leerde ik dat dit het gevolg is van de vorm van het velomobieldakje, dat als een vliegtuigvleugel werkt en dus lift creëert. Nu kan dat enkel met een Versatile/Orca voorvallen omdat je daar een scharnierende kap hebt, waar het dakje op vastgemaakt is. Bij voldoende wind is er genoeg onderdruk om het dakje én de kap op te tillen. De achterkant gaat dan 10 à 15 cm omhoog.

Bij het afhalen in Dronten en het jaar ervoor bij de Oliebollentocht in Zwolle, had ik al gezien dat Johan Vrielink op zijn E-Orca zijruitjes geknutseld had.

Dat leek me interessant, want als je de luchtstroom onder het dakje kunt beperken, verminder je de lift ook.
Na lang uitstellen kwam ik er vorige maand eindelijk toe om die uit een stuk polycarbonaat te knippen.

Dat ze hielpen tegen de regen bij zijwind werd al snel duidelijk. Of ze wat zouden doen tegen die "lift" kon ik maar merken indien de wind hard genoeg en vanuit de "goede" hoek zou waaien. De voorbije week was geknipt hiervoor: windkracht 6 met windstoten van meer dan 80 km/u.

Het resultaat is prima: geen striemende regen meer die via de zijkant binnen waait en de hele kap blijft keurig op zijn plaats. De combinatie van het schuimdeksel (met ingewerkt minivizier), velomobieldakje en ruitjes houdt zowat alle water buiten. Enkel bij echte plensbuien komen spatten binnen. Misschien kan de oplossing waar Wim Schermer aan werkt dat ook nog verhelpen (hoewel het zeer zelden voorvalt) en misschien is iets zoals het Ventisit-materiaal hier wel voor geschikt. Dat is namelijk poreus (druppels spatten niet meer uiteen), ongevoelig voor vocht en UV-bestendig.

Wat de ruitjes betreft, zie ik nog een kleine verbetering: de volgende maak ik 10 cm langer, waardoor ze naar de voorkant nog wat beter afsluiten. Het belang hiervan is dat er nu spatten binnenwaaien die langs de stangen die het dakje in vorm houden omhoog geblazen worden. Indien aan de binnenkant daarvan een strookje polycarbonaat zit, moet dat het water wegleiden. Daarnaast heeft het, vermoed ik, geen enkel nut om het ruitje zo kort te laten. Het enige wat van belang kan zijn, is dat ik een onbelemmerd zicht houd op de spiegels.

A Look at the Roof

Logische vervolgtitel...

De vorige post was bijna enkel een foto, om te illustreren, min of meer, hoe het zicht bij mistig, vochtig weer is.

Eerst dit: fotografisch zijn er wat randbemerkingen, zoals dat het objectief van het compactcameraatje (Lumix TZ19) besloeg elke keer als het uitschoof. Of dat het toestel enkel wou scherpstellen op het vizier of het ruitje van het dak, maar niet in de verte. De foto is dus niet helemaal wat ik zag.

Ten tweede: ik merkte dat het al lang geleden is, als het al ooit gebeurde, dat er een foto verscheen van hoe dat dakje nu op eFAW staat. Bij deze...

Toen ik eFAW (toen nog zonder "e") in huis haalde, zat het mooie zwarte zeil erop, met het vizier. Dat laatste stond wel tegen de rand van de opening aan, waar het naar mijn zin te snel aandampte. Het Flevobike velomobieldak was er toen nog niet bij.

Het dakje is met hogere steunen gemonteerd vooraan (eigen fabrikaat) omdat je er onderdoor moet kijken. Eigenlijk zou het vizier lager moeten, zodat de kijk opening groter wordt en nog beter zou zijn dat ik tussen twee vizieren zou kunnen kiezen - een laag en een hoog - naargelang de weersomstandigheden. Maar, zoals jullie wel weten, over een drietal weken rijdt Jan met een nieuwe speeltje. Veel zin om nog dergelijke zaken te gaan uitzoeken heb ik dus niet meer.

Problemen met het zicht zijn beperkt tot uitzonderlijke omstandigheden, waarbij het vocht kleine druppeltjes vormt op het vizier. In het slechtste geval haal ik dat vizier eraf - het zit met drie eindjes klittenband vast - en zet ik een bril op. Bij goed weer is er natuurlijk geen probleem en bij "normale" regen ook niet.

Wat ik wel nog eens wil testen, is onderaan het vizier twee openingen maken, zodat aan de achterkant een luchtstroom kan gecreëerd worden. Dat leerde ik vorig jaar op de Oliebollentocht van een Duitse deelnemer. Enkele grote gaten (10 à 12 mm) boren net boven de onderrand schijnt goed te werken.
Omdat het zeiltje erachter oploopt, kan binnenkomend regenwater geen probleem vormen: dat loopt naar de zijkant.

Fietsen bij warm weer (2)

Donderdagmorgen, zo rond 5u, werd ik gewekt door de regen die op de ramen roffelde. Het stevige achtergrondgeruis maakte duidelijk dat dit een flinke plensbui was. Snel gingen de zolderramen dicht (die stonden open om voor afkoeling in huis te zorgen) en meteen dacht ik "dat wordt straks niet met de Kobra naar het werk fietsen".

eFAW staat al een poosje in zomeroutfit te wachten: het zeiltje ligt achter het zitje, zodat het er snel op kan bij een plotse bui, maar het dakje blijft erop. Dat zorgt er namelijk voor dat ikzelf grotendeels in de schaduw kan zitten.

Door de ruime instapopening en het weghalen van het zeil ontstaat er een heel ruime opening, waarlangs de warme lucht snel afgevoerd kan worden. Welke andere velomobiel biedt dit voordeel?

Het dakje belemmert het zicht alvast niet.

Dit is onder de gegeven omstandigheden (heet, ongeveer 30° C, en kans op plensbuien) de best mogelijke oplossing.

Eerder was ik geneigd om ook het dakje weg te laten, maar dat doet helemaal niets aan de ventilatie en amper iets aan mijn uitzicht. Omdat het ook nog eens voor schaduw zorgt, kan het maar beter op eFAW blijven. Bedankt, André Vrielink, voor de tip!

Zweten blijf je natuurlijk doen, daarvoor hoef je zelfs niet te bewegen.  Het is wel aangenaam fietsen zo: in de schaduw, met een zachte, verkoelende luchtstroom en met de ellebogen buitenboord.

ruig

Als heel wat maanden zit het Flevobike Velomobieldakje op eFAW en sindsdien zit ik te wachten op een flinke regenbui, zodat het dakje ook op dat vlak zijn waarde kan bewijzen.

Maandagmorgen waren de omstandigheden eindelijk zo dat een aantal zaken gecombineerd werden: guur (net boven het vriespunt), regen/sneeuw, wind tegen en rukwinden tot 80 km/u.

Het dakje houdt heel veel neerslag tegen, maar door de open zijkanten, gecombineerd met de strakke noordwester, komt toch nog wat binnen gewaaid. Qua afscherming is het echter ruim voldoende. Nu wil ik nog eens een hoosbui op het dak krijgen en maart is daar een ideale maand voor... Duimen maar (en afwachten)!

Het nadeel van het dakje werd ook weer duidelijk: de klittenbandbevestiging aan de achterkant is niet bestand tegen de harde wind. Onderweg bedacht ik een oplossing uit de kampeerwereld: aan beide velcrolussen komt een tentelastiek en op de fiets - waar precies moet ik nog uitmaken - aan elke kant een aluminium haak om de elastiek aan vast te leggen. Zo krijg ik vier bevestigingspunten (tweemaal klittenband, tweemaal elastieken), waardoor de belasting per punt een pak lager wordt.

Nadeel is dat het openen en sluiten wat omslachtiger wordt, maar die elastieken hoeven ook niet altijd gebruikt te worden, enkel indien er veel wind is.

Ook de baleinen, die het dakje zijn vorm geven, bogen mee onder de felle wind. Omdat die een boog vormen, met het hoogste punt ongeveer aan mijn hoofd, komt er wel wat neerslag binnen bij een strakke zijwind: de balein aan die kant wordt naar binnen geduwd. Misschien valt daar wat aan te doen door zijdelingse "raampjes" te maken, maar daarvoor moet ik de voor- en nadelen nog even tegen elkaar afwegen.

eFAW deed voor de rest alles zoals het hoort: vast op de weg en droog vanbinnen. Sinds ik de openingen voor de stuurstangen met rubberflappen afsloot, komt ook langs daar amper nog vocht binnen.

details verbeteren

De voorbije weken merkte ik een probleempje met het zicht vanuit eFAW: toen het vroor verscheen er een laagje ijs op het ruitje en toen het regende bleven de druppels erop staan. Je zou meteen zeggen: "ja, en, dat is toch normaal ?"

Dat is ook zo. Alleen: dat ruitje zit tussen mij en de weg ervoor, waardoor de zichtbaarheid licht tot heel erg verminderde. Af en toe moest ik me onderuit laten zakken, mijn hoofd nog wat lager houden en onder de rand loeren om toch maar een idee te krijgen van waar ik naartoe ging. Niet goed, niet veilig.

Toen zag ik een interview met André Vrielink van Flevobike, waarin hij terloops vermeldde dat je onder het ruitje door moet kijken. Toen wist ik wat gedaan (hoewel het idee al vroeger rijpte, maar het kwam er niet van om er wat aan te doen).

Gisteren toog ik aan het werk. Met een paar plaatjes die ik uit een aluminiumbalk haalde, werden nieuwe steuntjes voor het dakje gefabriceerd.

Hier zie je het nieuwe steuntje naast het originele. 

Wat was hiervoor nodig: een stuk aluminiumplaat van 2 mm dikte (in dit geval 100 mm lang en 17 mm breed), dat op maat gemaakt werd met de slijpschijf. Het afronden gebeurde met een tafelslijpmachine, met een boormachine werden de gaten geboord (6 en 8 mm) waarna de plaatjes met schuurpapier (korrel 180) netjes gemaakt werden. Uiteindelijk werden ze allebei in een kleine bankschroef geklemd om te plooien.


Voor ik de steuntjes verving, schoot ik nog snel een beeld van de vroegere toestand (linkersteun).

Zo krijg je een mooi beeld van de afstand van het bevestigingspunt van het dakje (zwart rubberdopje) tot het koetswerk.


Met het nieuwe steuntje werd dit het volgende:

Indien er nu een probleem optreedt, dan zal dit het gevolg zijn van de langere arm: die zal het moeilijker krijgen om zijdelingse druk op te vangen, hoewel er achteraan niets veranderde. Mocht dat een probleem blijken, dan vind ik daar vast ook wel wat op. In de komende dagen test ik het resultaat uit.

Flevobike velomobieldakje

Sinds enkele maanden zit dit dakje op eFAW en dus heb ik er al heel wat kilometers ervaring mee opgedaan. Die zijn overwegend positief.

• De mening dat dit dakje een negatieve invloed zou hebben op de snelheid deel ik niet; naar mijn ervaren maakt het niets uit, toch niet bij een Alleweder.
• Het grootste voordeel is dat je met het dakje meer beschut bent zowel tegen harde zon als tegen neerslag (behalve sneeuw misschien en motregen).  Ook houdt het de zon wat uit je ogen bij tegenlicht.
• Bij hevige regen krijg ik hooguit nog wat fijn vernevelde spatten op het gezicht, voor de rest niets.
• Het lijkt ook de warmte wat meer vast te houden (momenteel is dat dus eerder een nadeel). 
• Ook bij het parkeren van eFAW is het positief: de velomobiel is beter afgeschermd van nieuwsgierige blikken. Niet iedereen kijkt in een fiets puur uit interesse voor de techniek, zeker in een stadscentrum. Onder het dakje kijken is niet zo evident, dus blijven mensen eraf.
• De zichtbaarheid bij normale omstandigheden verandert nauwelijks. Enkel indien het ruitje aandampt (of met sneeuw bedekt raakt) wordt het moeilijk
• Een persoonlijk punt: ik vind dat de fiets meer "af" oogt met het dakje erop. Dit vult het geheel mooi aan.

De nadelen zijn voornamelijk de volgende:

• Met (heel) veel wind in de rug of van opzij houdt de klittenband het niet. Omdat ik hier enkel iets aan wil veranderen indien ik een esthetisch en technisch verantwoorde oplossing gevonden heb, blijft het momenteel zo. Veel problemen ondervond ik nog niet (behalve die stormschade dan).
• Bij echt vochtig weer - koud en mistig of nevelig - dampt het ruitje flink aan en dat komt de zichtbaarheid zeker niet ten goede.
• Het dakje lijkt de rijgeluiden van eFAW te versterken. Dat viel me maandag weer op, toen ik zonder dakje naar het werk reed. Het was meteen veel rustiger in de fiets.
• Ook bij het in groep rijden speelt dat akoestische nadeel: je verstaat je medefietsers minder.
• Opbergen onderweg is niet evident. Ik probeerde het enkele keren: de aluminium stangen schuif ik dan uit het dakje en leg ze naast me; het dakje zelf komt dan verticaal achter het zitje. Dat steekt dan wel wat boven de stroomlijn uit - waardoor het een luchtrem vormt - en achter mijn hoofd heb ik minder ruimte in dat geval.

Van de service van Flevobike heb ik absoluut niet te klagen: vorige week woensdag vertrok een mailtje i.v.m. het afgebroken scharnierstuk en maandag zat het stuk in de bus.