Bandbreedte en druk

De voorbije week werden de PM's vooraan op eFAW vervangen door smallere Hutchinson Greenvilles (35-406). De Schwalbe Big Ben 55-406 bleef nog even, maar de druk werd verhoogd van 3 naar 4 bar (het opgegeven maximum).
Het effect was onmiddellijk merkbaar: de achterkant van eFAW stuiterde vrolijk alle kanten uit. De snelheid bleef gelijk, de rolweerstand dus wellicht ook, maar de demping van de band was verdwenen en het rijcomfort meteen ook.

Dit weekend heb ik de Big Ben vervangen door een Marathon Supreme 47-406 vouwband, die ik tot nu als reserve gebruikte. De Big Ben werd netjes afgeborsteld en weggehangen voor de winter. Daarbij merkte ik nog een keer dat de band erg dunne wangen heeft, wat Schwalbe Lite Skin noemt. Het lijkt me logisch dat die wangen soepel zijn en dus bij een lagere druk mee de vering/demping maken. Verhoog je de druk, dan veert de band minder en speelt die soepelheid niet meer. De veerpoot kan de extra belasting niet meer bolwerken.
Bizar genoeg merk ik daar met de Supreme, met 5 bar, dan weer niets van. De achterkant gaat wel dribbelen, maar is niet zo springerig. Aan die paar honderd gram dat deze band minder weegt, kan het toch niet liggen ?

Ondertussen heb ik de indruk dat de nieuwe banden zo goed als geen effect hebben op de snelheid (waarschijnlijk merk je dat pas indien alle andere parameters, waaronder de aerodynamiek van het koetswerk, optimaal zijn), maar dat het comfort op verschillende vlakken verminderd is: meer rijgeluiden, meer trillingen, meer klappen op te vangen. eFAW is duidelijk gelukkiger met ballonbanden!

Nou moe !

Dit weekend, onder een stralend zonnetje, besloot ik dat het tijd was om eFAW even een poetsbeurt te geven. Da's altijd een goed moment om even een kritische blik te werpen op de algehele staat van de fiets.
En dat bleek nuttig...

Op 13.500 km legde ik vooraan een setje Perfect Moiree 47-406 om. Op 15.100 km kwam links een nieuw wiel, recht van Velomobiel.nl. Een gewoon standaard velomobielwiel: 406 met 70 mm trommel.
Nu staat de teller op 16.100 km. Na nog geen 3.000 km blijkt de antileklaag door het loopvlak van de linkerband te schemeren. Dat betekent dat de PM's na 2.600 km op zijn! Niet zo denderend. Aan de uitlijning kan het niet liggen, want die is al verschillende keren gecontroleerd.  Nadat de vorige set PM's er ook al vroegtijdig de brui aan gaf  (breuk in het karkas bij alle allebei ), heb ik het wel gehad met die banden. 

Wat veel erger was: na 1.000 km zijn in het nieuwe wiel maar liefst zes spaken gebroken! 

6 gebroken spaken

En jawel: weer hetzelfde. Het gaat om spaken op de binnenste flens, van binnen naar buiten door de flens gestoken.

Op de binnenste flens, van buiten naar binnen

Ben, bij Fietser (die me het wiel leverde), deed er niet moeilijk over. Hup, wiel eraf en een nieuw in de plaats. Hij begrijpt het niet: met de WAW, waar dezelfde wielen op gebruikt worden, valt dit niet voor.
Uit nieuwsgierigheid bekeken we een ander type wiel dat ook gebruikt wordt, met een Alienation 25mm velg. Dat is wat ik ook gebruik voor het achterwiel dat ik maakte met de NuVinci N360 naaf. Daar zijn de spaken gevlochten, zodat de hoek tussen spaak en flens anders is.
Ik vermoed dat dit weer een "gevalletje spaakringen" wordt: de negen spaken die kans maken om te breken, moeten één voor één losgemaakt worden, waarna tussen de flens en de spaak een ringetje geplaatst wordt. Mijn ervaring is dat daarna geen spaakbreuk meer voorvalt.

In de voorraad heb ik nog het oude wiel, met de versleten velg. De spaken en naaf combineer ik met een andere velg die ook nog in de garage hangt en zo zal ik over een reservewiel beschikken.

Wat de PM's betreft: die heb ik door iets tijdelijks vervangen. Er lag nog een setje Hutchinson Greenville (35-406) te wachten. 
En kijk: bij het wisselen van de banden blijkt dat ook in het rechterwiel alweer twee spaken gebroken zijn! Wellicht twee waar nog geen ring achter zat.

Op de foto zie je met rood gemerkt de ontbrekende spaken. Met blauw duidde ik de sporen aan waaraan je ziet dat dit wiel al ooit eens herspaakt was: de slijtagesporen duiden op een andere richting van spaken. De gaten zijn ook flink uitgesleten, daarvan getuigt het volgende beeld.

Je kunt naast de spaak door het gat kijken

Terwijl ik op dit wiel twee nieuwe spaken - met ringen - stak, haalde ik ze allemaal nog even aan, waarbij meteen nog een derde exemplaar er de brui aan gaf.

De Big Ben (55-406) zal ik binnenkort even wisselen voor een Marathon Supreme vouwband (ook 42-406) en zo zal eFAW er in zomeroutfit bij staan. De Big Ben is
een prima winterband gebleken, met veel grip in sneeuw en modder, en dus wil ik die bewaren voor de volgende winter.
Wellicht volgt iets als een set Big Apples vooraan: een ballonband geeft toch heel wat meer comfort en maakt de fiets ook stiller. Het extra gewicht neem ik er dan maar bij.

Toch test ik eerst even met de Hutchinsons. Die staan op 5 bar en zouden in principe wat minder rolweerstand moeten geven hierdoor. Bij een vorige test bleek er weinig verschil te zijn (bevestigd door Wim Schermer zijn uitrolproeven), maar met een iets hogere druk kan ik nog eens proberen.

Hutchinson Greenville: eerste bevindingen

Vooreerst: wat volgt is een relatief oordeel.

Vorige voorbanden: Vredestein Perfect Moiree 47-406 op ongeveer 4 tot 4,5 bar.
Huidige voorbanden (niet meer: zie verder): Hutchinson Greenville 40-406 op 6 bar

De bevindingen zijn absoluut niet wetenschappelijk en het is goed mogelijk dat selffulfilling prophecy (wat je verwacht, krijg je ook te zien) hier een rol in speelt, maar kom, ik geef de ervaringen toch maar mee.

De bandjes zien er, nieuw uit de winkel, eerder plastiekerig uit. Daarmee bedoel ik dat een PM een rubberachtig uitzicht heeft en eerder "kleverig" aanvoelt, terwijl de Greenville harder aanvoelt en er een glans op het oppervlak te zien is. De flexibiliteit van de band, bijvoorbeeld hoe makkelijk de wangen inveren bij een ongemonteerde band, heb ik niet getest, dus het is een puur subjectieve indruk.

Het belangrijkste is natuurlijk hoe ze rijden en nu ze er zo'n 900 km op zitten hebben, kan ik al een eerste indruk meegeven. Wel: in snelheid merk ik weinig of geen verschil. Dat is ook niet moeilijk, want een A2 is geen supersnelle fiets, niet echt heel aerodynamisch en de overbrenging is ook al niet ideaal, dus andere elementen spelen hier een relatief grote rol. Ze zijn wat lichter dan de PMs, smaller ook en werken met een hogere druk, dus minstens theoretisch zouden ze sneller moeten zijn en zou de acceleratie ook beter moeten zijn. Niet merkbaar op eFAW, dus.
Wat ook meespeelt, is dat deze tijd van het jaar de "trage tijd" is en dat de weersomstandigheden ook niet ideaal zijn voor dergelijke tests.

Wat wel duidelijk is, is dat de rijgeluiden toegenomen en schokken en trillingen duidelijker voelbaar zijn. Dat is volgens mij een logisch gevolg van de hogere druk: de banden zelf dempen daardoor minder (aangenomen dat ze even soepel zijn als de PMs). Positief heb ik de indruk dat de fiets wat lichter stuurt. De onderstuurneiging is wat toegenomen: ze lijken iets minder grip te hebben bij zijdelingse belasting (in snel genomen bochten dus), maar dat is moeilijk, want ondertussen verhoogde ik de druk van de 54-406 PM achteraan tot 4 bar, waardoor daar de dribbelneiging fel toegenomen is.
Lekken had ik ook nog niet, maar dat zou weer bijzonder veel pech zijn na amper 500 km.

Smallere banden (40 mm is niet echt smal te noemen, eerder "minder breed") hebben ook gevolgen op een kort deel van mijn route: in modderpaadjes rij ik me eerder vast en de fiets gaat duidelijker een spoor zoeken. Dat is ook weer logisch: de druk per cm² neemt toe naargelang het oppervlak kleiner wordt.

De belangrijkste verwachting is een hogere levensduur: de PM's hebben er zo'n 7000 km op zitten en lijken het beste wel gehad te hebben. Ik kan links en rechts nog wisselen en zal er vermoedelijk nog zo'n 3000 km mee kunnen bollen, maar ik wil meer.

In echt natte of winterse omstandigheden heb ik ondertussen nog niet gereden, dus een oordeel op dat vlak moet nog op zich laten wachten. De PMs deden het wel prima wat dat betreft: mijn ervaringen uit het verleden met Marathon+ op de Gforce trike waren heel wat minder. In bochten gleed de trike daarmee gewoon naar buiten; met PMs lag de fiets muurvast op de weg. Ook eFAW zou eerder een pootje lichten dan weg te glijden. Ik verwacht dat de Greenvilles de komende weken wel hun waarde kunnen bewijzen.

Een absolute sterkte is de kostprijs: voor € 10 per stuk kun je niet sukkelen, temeer daar de banden behoorlijk lekvrij zouden moeten zijn - tot nu had ik geen enkel lek. Ook dit zal pas zeker zijn op het einde van de levensduur: indien ze even lang meegaan als een set PM's, kosten ze de helft, ook per afgelegde kilometer.

Voorlopige conclusie: het lijken me vooral leuke zomerbandjes. Eergisteren legde ik de PM's er weer op voor de winterse omstandigheden. De druk hield ik rondom op 3,5 bar.
Het verschil was meteen merkbaar: de fiets rijdt rustiger, comfortabeler en stiller. Qua snelheid lijkt er alweer geen verschil te zijn. De Greenvilles test ik in het voorjaar nog eens uit.

nieuwe bandjes

(eFAW 11.500 km)

Enkele dag geleden ging ik met zoonlief naar Decathlon Kortrijk: hij had nieuwe fietshandschoenen nodig en ik kon nog wel wat fietskleding gebruiken.
Terwijl ik, gewoontegetrouw, in de fietsafdeling rondsnuffelde, vond ik een aanbieding bij de weinige 20" banden die er te vinden zijn: Hutchinson Greenville 40-406 van € 24,95 voor € 9,95. Mooie prijs, vooral omdat er ook een antileklaag in voorzien is en ze toch een behoorlijke druk aankunnen: tot 6,5 bar. Ik herinnerde me dat Wim Schermer er onlangs een uitroltest mee gedaan had en dat de band heel behoorlijk scoorde, dus ging er een setje mee.
Sinds deze morgen liggen ze op eFAW, zodat ik ze kan vergelijken met de (niet meer in deze maat geproduceerde) Perfect Moirees. Zo op het gevoel is het materiaal een stuk harder dan het rubber van de PM's. 

Benieuwd wat dat zal doen in de bochten ! Daarmee hoef ik ook niet meer na te denken over vervangers voor de PM's vooraan.
Een eerste verschil met de Vredestein bandjes was merkbaar bij het opleggen: ze centreren als vanzelf, zijn makkelijk met de hand op te leggen en aangezien ze symmetrisch opgebouwd zijn, is er geen specifieke looprichting.

Op het vlak van comfort verwacht ik een lichte achteruitgang: 40 mm tegenover 47 en 5 bar tegenover 4, dat moet verschil maken. Wat het doet qua snelheid valt af te wachten.

Voor achteraan wordt het nog even uitkijken. Het is duidelijk te merken dat de PM met de lagere temperaturen en de nattigheid problemen krijgt met de tractie; de band is dan ook niet nieuw meer. Van semi-slick is die geëvolueerd tot een volledige slick en dat werkt niet zo goed met modder en vocht op het asfalt.
Achteraan wil ik er een vette band op leggen: qua breedte bevalt de 54 mm me wel. Met de Marathon + had ik geen zo'n goede ervaringen qua bochtstabiliteit, dus ondanks de absolute lekvrijheid gaat mijn voorkeur daar niet naartoe. Een Big Apple misschien? Een Big Apple Plus? Een Energizer Plus? Op de bukker liggen Conti's en daar ben ik ook tevreden over. Eigenlijk zou je op maat moeten kunnen zoeken in plaats van binnen een merk op type (op sommige sites kan dat) en dan moet je fietsenhandelaar nog kunnen leveren ook.

Ik maakte van de gelegenheid gebruik om de remschoenen op te ruwen, de trommels te ontvetten en de kabels bij te stellen.