Klusdag

Jawel: het is weer zover. Al een poos merkte ik dat er iets fout zat in de ophanging links. Aangezien zoiets niet vanzelf opgelost raakt, maakte ik gisterenmorgen de veerpoot los en schroefde die open. De diagnose bevestigde mijn vermoeden: veer gebroken.

Even ter herhaling: eFAW is vanaf het begin uitgerust met een combinatie van een blauwe en een rode veer (1/3 en 2/3 lengte) en het is niet de eerste keer dat er een gebroken is. De eerste keer dat ik een veerpoot openmaakte, vond ik niets meer dan een verzameling veersegmenten. Ik hou het niet bij, maar dit moet vermoedelijk de derde keer zijn dat de veer gebroken is.

Hoe merk je dat: de fiets die naar het gevoel schuin hangt, ongewoon harde klappen bij het rijden door een put, abnormale geluiden in de ophanging.

Bij Fietser waren dergelijke veren niet voorradig, maar omdat ik toch in de categorie "lichtgewicht" val, zal een lange grijze veer (de zachtste dus) ook wel volstaan. Aangezien assymetrische vering ook niet alles is, nam ik er maar meteen twee mee. Nu nog de tijd vinden om de rechterkant ook te open te maken om ook daar de veren te vervangen.

Ondertussen werd de soldeerverbinding voor het knipperlicht rechtsachter hersteld - die was lostrokken toen ik bagage in de "kofferruimte" duwde - en kreeg de ketting weer wat druppels olie.

Zo moet eFAW er helemaal klaar voor staan: morgen wordt een zware najaarsstorm verwacht, met windkracht 6 à 7. Dat wordt alles vastsjorren, zodat ik onderweg geen onderdelen verlies.

eFAW: revisie van de rechterveerpoot

Naast alle test- en onderzoekswerk voor een nieuwe velomobiel, gaat ook het onderhoud aan eFAW verder, want dat is en blijft mijn dagelijkse vervoermiddel.
De linkerkant van eFAW kreeg een tijd geleden een grondige revisie: er kwam een nieuw wiel in, de aluminium L-balk waar de ophanging op rust werd vervangen en de veerpoot werd opengemaakt en nagezien. Toen bleek dat de nylon glijbus, die de binnenveerpoot leidt, uitgesleten en aan vervanging toe was.

Een poosje later hoorde ik gerammel van de rechterkant. Tja: als links slijtage toeslaat, kan het rechts wellicht niet anders zijn. Dus maakte ik in de voorbije dagen ook die veerpoot open (de L-balk en het wiel zijn in prima conditie) en ook daar was de glijbus uitgesleten. Dat veroorzaakt een rammelende veerpoot en dus moest die bus vervangen worden.
Ook de "demper" - een blokje schuim onderaan de binnenveerpoot - was stuk. Een nieuw blokje bezorgde Brecht, van Fietser.be, me met de glimlach en zonder er iets voor te vragen. Over service valt bij Fietser.be echt niet te klagen!

Links zie je de nieuwe glijbus. Die moest ik nog lichtjes afschuren om in de veerpoot te passen. Rechts, het oranje stukje, is het schuimblokje.
Nu, na montage, blijkt de poot een stuk beter te veren. Ik vermoed dat de linkerkant toch ook nog eens open zal moeten: nu ik een nieuw schuimblokje in handen had, denk ik dat het aan de andere kant ook aan vernieuwing toe is.

Gevaarlijke slijtage

De stuurprecisie van eFAW ging pijlsnel achteruit en de stabiliteit boven 40 km/u was gewoon weg. Bij nazicht bleek dat in de L-balk aan het linkerwiel, waar de diverse stangen op bevestigd worden, het voorste gat (voor de spoorstang) helemaal uitgesleten was. Er was geen mm materiaal meer over. 

Als die stang los zou komen, zou het wiel dwars komen te staan.
Levensgevaarlijk dus.

Uit een eind T-profiel wordt een nieuw stuk gemaakt om het oude te vervangen. 
Dat was het moment om die veerpoot grondig na te zien. 

Een glijbus bovenin (het witte stuk ongeveer centraal op de foto) is ook helemaal versleten. Een nieuwe is besteld. Voorlopig  is alles weer gemonteerd en hopelijk zijn de nieuwe stukken binnen de week geleverd.

Bij de demontage merkte ik ook dat, nu de spaken in het linkerwiel versterkt zijn met spaakringen, het zwakke punt niet meer de spaak is: een nippel is door de velg naar buiten gekomen. Ook die velg is  dus aan vervanging toe. Dat vraagt om nadere inspectie: misschien steek ik beter meteen een nieuw wiel.

eFAW begint zijn leeftijd te tonen.

Onderhoudswerken, deel zoveel

Zondagvoormiddag, een aangenaam zonnetje, niet te koud: dat zijn mooie omstandigheden om maar weer aan het werk te gaan aan het rollend materieel in huis.

De eerste klus: de zichtbaarheid bij duister verbeteren van de fietsen van de kinderen. Daarvoor bracht ik van bij de fietsenzaak spaakreflectoren mee. Er zitten er 24 in een doosje (bij Rose meer voor minder geld, maar dan komen er weer verzendkosten bij) en daarmee kan ik op twee fietsen op elk wiel 6 reflectoren zetten.

verpakking spaakreflectoren (Wowow)

reflector gemonteerd

Ondertussen wordt de spaakspanning en de wieluitlijning van het voorwiel van de fiets van dochterlief nog even nagegaan en bijgesteld: dat is tenslotte het wiel dat ik enkele jaren geleden van het stort redde en dat veel afziet.

Al enkele weken gaat elke rit met eFAW gepaard met een continu gepiep en gekraak, ergens van achter mij in de wielkast. Wat duwen en trekken leerde me dat de meest waarschijnlijke oorzaak in de veerpoot te zoeken is, dus was het tijd voor een revisie hiervan. Dat gebeurde enkele weken geleden ook al, maar ik vermoed dat de poot onvoldoende gesmeerd is.

Veel houdt het niet in: de achterkant van eFAW optillen, de veerpoot losmaken (een bout op achterbrug en een moer bovenaan de wielkast), reinigen (in de wielkast wordt alles bekogeld met zand, modder en wat er maar op de weg ligt), openmaken en olieën. Ondertussen stak ik een stuk rubber tussen de bovenste bevestiging en de wielkast, om contactgeluiden te verminderen.

Na het opnieuw monteren merkte ik meteen dat het gepiep verdwenen is. Nu wordt het afwachten hoe lang het zo blijft.

Nog één ergerniswekkend detail moet opgelost worden: ergens vooraan in de aandrijving zit een continu geknars en gekraak. De hele ketting is gereinigd en gesmeerd onlangs, de cranks zijn aangehaald, de kettingbladen gereinigd, maar het blijft zoals het was. Er is nog één mogelijkheid over: de bracketas zou versleten kunnen zijn, hoewel ik geen speling merkte bij het demonteren van de cranks en kettingbladen. Dat wordt dus de volgende grotere klus.

afweging

De NuVinci naaf zit erin en werkt naar verwachting. Ik ben dus tevreden, ondanks wat ik meldde over de springerige ophanging achteraan.

In de praktijk gaat het erom dat ik een verschil merkte tussen het rijgedrag met de Nexus en met de NuVinci. Een verschil dat terug te brengen is tot één factor: het hogere onafgeveerde gewicht. Dat wil niet zeggen dat eFAW plots onhandelbaar geworden is. Zeker niet. Op de dagelijkse woonwerkroute merk ik er niets van. Op slechte wegen, in bochten op kasseien bijvoorbeeld, kan het zijn dat de achterkant uitbreekt; dat eFAW wat sneller door de bocht gaat dan gedacht. Wellicht voelt het ook veel spectaculairder aan dan het is, maar het is ongevaarlijk.

Voor de rest werkt de NuVinci feilloos en bijna onmerkbaar. In het weekend liep de ketting wel een keer af, maar dat was het gevolg van iets te enthousiast over de kasseien te denderen in het stadscentrum.

Wim Schermer bood me meteen aan om een Risse Astro 5 te testen, waarvoor dank, uiteraard.

foto van blog Wim Schermer

De afweging die ik moet maken is de volgende: de Risse Astro 5 kost € 295 en eFAW kostte € 1.500. Dat maakt dat de veerpoot 20 % van de waarde van de fiets zou kosten. Jawel, de NuVinci was ook niet gratis, maar die was een oplossing voor een belangrijk probleem: het te kleine bereik van de vroegere naaf (die trouwens waarschijnlijk in een 28" wiel een nieuw leven krijgt in de dochter haar fiets). Is het de moeite om dat bedrag te besteden aan nog een wijziging ?

Een kennis met een recente Quest vind het verschil heel beperkt, maar geeft de Rissedemper het voordeel van de twijfel. Hij rijdt ook in Vlaanderen, dus de rijomstandigheden zullen nogal gelijkaardig zijn. Ook op andere blogs lees je dat: er is een verschil, maar dan vooral in extremere omstandigheden.

Het aanbod is verleidelijk: testen en indien het niet volstaat terugsturen. Maar dan: het werkt wel en de veerpoot wordt aangekocht. Dan is er een volgend euvel te verhelpen (bijvoorbeeld nieuwe voorwielen, ik zeg maar wat). Uiteindelijk blijft het een Alleweder met een paar miljoen kilometers (toch zeker ruim 100.000, schat ik zo) van minstens 15 jaar oud, wat ik er ook aan verander.

Zou ik er niet beter zo mee verder rijden en die € 300 opzij zetten ? Da's al in sommige gevallen 10% van de kost van een nieuwe velomobiel (Alligt A8 bijvoorbeeld). Of 5 % (Strada, WAW, ...) en da's ook niet niks. 

Zo'n Alligt velomobiel heeft ook het voordeel dat er een 20" achterwiel in zit. Dat betekent dat ik het wiel met de NuVinci zo kan overbouwen. (niet echt een argument, natuurlijk: de naaf in een 26" wiel overzetten is ook niet onoverkomelijk)

Upgraden: je kunt ermee blijven doorgaan, maar een oude fiets blijft uiteindelijk wat het is.

veerpoten

Hoe simpel de veerpoten van een Alleweder ook mogen zijn, er komt een moment dat eraan gewerkt dient te worden. Gelukkig zijn ze bij Flevobike zo vriendelijk om de oude Alleweder nieuwtjes op de site beschikbaar te stellen, zodat de nodige informatie te vinden is.

De basis is dit: ik merkte een poos geleden dat ik de linkervoorkant een aantal centimeters kon indrukken zonder enige weerstand te ondervinden. Dat vertaalde zich in een rammelende ophanging en dus wilde ik op zoek gaan naar de oorzaak hiervan.

Dit weekend was het uiteindelijk zover: het linkerwiel ging eraf en dan moest ik uitzoeken hoe die veerpoot eraf moest. Op eFAW zitten nog verzinkte draadstangen voor de besturing en nylon kogelkophouders (of hoe noem je dat ?). Volgens de instructies moet je die uit elkaar trekken, waarna de poot eruit kan.

de wielkast: wat achter een wiel zit

veerpoot verwijderd.

Van wanneer dateert deze Alleweder ? Volgens de informatie van Flevobike werden in '96 heel wat wijzigingen doorgevoerd. Als afdichting van de veerpoten werd overgestapt naar een plasticbalg in plaats van een eind binnenband. Hier zit binnenband, zo te zien: van voor '96 dus ? Maar de remtrommels en de manier waarop de remkabel geleid is dateert dan van na die periode: het zijn de voor toen nieuwe Sturmey Archer 70 mm trommels en een leiding die van bovenaf komt (geen waterinsijpeling). Gek hoor: in de informatie staat dat vanaf midden '96 inox draadstangen gebruikt werden - voordien verzinkt staal - en dat zowat op hetzelfde moment omgeschakeld werd naar Sturmey Archer trommelremmen. Op eFAW zitten dus de oude draadstangen en de recentere remmen...

Een keer de veerpoot uit de fiets verwijderd was, hield het openmaken niet veel in. Maar vanbinnen was het wel een verrassing !

gefragmenteerde veer

Volgens de schets in de instructies zit bovenaan een polyurethaan demperblok, daaronder een nylonbus en dan een veer. Voor die laatste zijn er drie varianten, met een verschillende veerspanning.

Wel: in eFAW zaten twee veren boven elkaar: een blauwe en een rode. De blauwe, de onderste, was compleet uit elkaar gevallen en was dus hoogstwaarschijnlijk de reden van de speling en het gerammel.

Geen probleem: naar Fietser.be is drie kilometer rijden, dus vervangveren (meteen ook maar eentje voor rechts) had ik snel. Ik vermoed dat iemand in het verleden koos voor een alternatief voor een progressief gewonden veer, door de karakteristieken van twee veren te combineren.

Na reinigen, ontvetten en opnieuw invetten werd alles opnieuw gemonteerd. Het moeilijkste was, zoals verwacht, de kogelkopjes weer in de nylonbussen persen, maar met enige volharding lukte ook dat.

Na 50 km testrijden lijkt alles nog te houden ook.