Onderweg met de fiets

Onderweg met de fiets
fietstechniek, tochten, bedenkingen, ...

zondag 21 september 2014

Velomobielpromotie

De voorbije week was in Vlaanderen de "week van de vervoering", waarbij aangemoedigd wordt om je vooral niet met de auto te verplaatsen. Die staat binnen het STOP-principe namelijk op de allerlaatste plaats: Stappen, Trappen, Openbaar vervoer en Prive-vervoer is de volgorde van voorkeur. Ik ben het daar niet helemaal mee eens - fietsen heeft een veel beter rendement dan stappen -, maar in het algemeen kan ik me er wel in vinden.

Als start van die week hadden we in Gent een autoluwe dag. Gewoonlijk wordt die als volgt ingevuld: in de voormiddag een fietstocht met de Gentse Liggers, waarbij we ergens onderweg een hapje eten over de middag en een eindje na die middag komen we dan aan in Gent-centrum om de stand van Fietser.be wat op te vrolijken.

Dit jaar was de belangstelling voor de fietstocht overweldigend beperkt: we waren met twee... Dat maakte het niet minder leuk.

veer Langerbrugge
Tegen 12u30 eindigde ons ritje aan het Sint-Baafsplein, waar Brecht ons opwachtte. Naast de collectie stads- en transportfietsen (al of niet elektrisch ondersteund) stonden er een WAW (Mk IV) en een Quest om volk te lokken. De e-Orca werd daar keurig naast geparkeerd en zo begon mijn halve dag als velomobiliteitspromotor.

stand Fietser.be op het Sint-Baafsplein (Gent)
De belangstelling voor een velomobiel is groot op zo'n dag. Mensen weten ongeveer wat het is, want je staat tenslotte op een plek met niets dan fietsen, en het is een ideale gelegenheid voor de belangstellenden om een blik in zo een snelle fiets te werpen.
De frequentste vragen en bemerkingen ken ik ondertussen al:
  • "Ik vind dat heel erg gevaarlijk" (vooral bij dames)
  • "Hoe snel kun je daarmee?"
De opmerking over gevaar vraagt een genuanceerd antwoord, zoals jullie ook wel weten. Jawel: binnen een stedelijk gebied, in druk autoverkeer, is een gewone fiets veiliger, want hoger. Belangrijker is dat een velomobiel in druk verkeer en zonder fietspaden niet mijn geprefereerde voertuig is; je zit er namelijk evengoed mee vast als de auto's. Voor de rest was het de gewone uitleg over anticiperen - dat moet je altijd doen, met gelijk welk voertuig -, je verplaatsen in de andere weggebruikers en je aanpassen aan de omstandigheden. Op zo'n moment is er tijd voor een omstandige uitleg. De Wim-aanpak - het cynische "ja, hoor, dat is zeer gevaarlijk" - lijkt me niet echt op zijn plaats op zo'n moment.

Op de vraag naar de snelheid is mijn standaardantwoord eerder een wedervraag: "Hoe hard kun je trappen?". Of de variant: "Hoe snel rijdt een stadsfiets"? En dan volgt een ernstiger uitleg, waarbij het belangrijk is dat niet enkel snelheid telt, maar ook weersbescherming, veiligheid en dergelijke.

Het is me ondertussen al erg duidelijk: wat je ook zegt, volgens de meesten is een velomobiel gevaarlijk omdat het een laag voertuig is en dus niet goed zichtbaar.

In de loop van de namiddag kwam Paul ook nog aangereden met zijn groene Orca. Daarmee waren alle Gentse Orca's weer eens samen. De belangstelling was in elk geval ruim. 

Met de tweede Orca erbij
Sommigen waren wel ontgoocheld, want het was "kijken mag, aankomen niet". Instappen zat er zeker niet in. Tenslotte gaat het om onze persoonlijke voertuigen en goedkoop kun je ze ook niet noemen: bij de prijs - ook in de top 5 van de vragen - werd vaak geslikt, maar de uitleg over "volledig handwerk" maakte veel duidelijk. Voor de kenners deed de naam "Rohloff" het ook wel als verklaring voor de pittige prijs.

Alles samen was het een aangename dag die voor veel bezoekers ongetwijfeld ook verrijkend was. Een aantal was vast van plan om bij Fietser langs te gaan voor een testrit. Velomobielen blijven intrigerend als voertuig.

vrijdag 19 september 2014

Hopeloos

Gisteren, ergens onderweg terug van het werk, was het jaagpad versperd. Onaangekondigd.


Nieuwescheldestraat, Zwijnaarde (Gent)
Op de melding aan de heren die er werkten dat het handig zou zijn om dit aan het begin van de weg (een paar honderd meter terug) aan te kondigen, volgde een schouderophalen. "Not my concern".

En zo is er bijna elke dag wel iets.

maandag 15 september 2014

Soms vergeet je...

... waar je staat.

Neem nu: deze zomer maakte ik een schitterende fietsvakantie mee. Even tot in Zuid-Bretagne en met een ommetje terug naar Gent. Niks aan de hand; dat doen we wel even. Langs de Normandische kust, met steile klimmen, door Bretagne, 180 kilometer of meer op een dag (niet elke dag!), ... De ene dag was al lastiger dan de andere, maar eigenlijk was het vooral aangenaam.

Tijdens de tocht en zeker nadien hoor je van vele kanten "waaw, fantastisch" en dan gaat het meestal over de "prestatie". En "dat zou ik nooit kunnen" en nog meer van die opmerkingen. Dan denk ik: "enfin, dat kan iedereen toch. Soms is het wat lastig, maar onmogelijk is het zeker niet." Geen pose, gewoon wat ik op dat moment denk.

Nu lees ik de blog van een journaliste, Annelies Rutten, die zich maanden voorbereid heeft om enkele dagen na elkaar een goeie honderd kilometer te fietsen. Op een koersfiets, begot! Hoe masochistisch! Maar het is wel herkenbaar voor vele mensen, want een koersfiets - zeker een Eddy Merckx -, dat kent iedereen in Vlaanderen.


Foto van de producent
Eigenlijk doet het er zelfs niet toe: of het nu een stadsfiets, een racemachine of een velomobiel is, je moet trappen, vermogen leveren, om vooruit te raken.

Voetjes op de grond, dat is het resultaat. En ja, eigenlijk ben ik al jaren aan het trainen, maar geen grote afstanden: 45 km per dag. Met uitschieters naar beneden - een dag niet fietsen - en evengoed naar boven (150+). Dan vraag ik me weer af "waar maken ze zo'n spel van?". Gewoon doen, niet teveel piekeren.

Eigenlijk is al jaren aan de conditie gewerkt. Zomaar, met naar het werk te fietsen, met boodschappen te doen (vooral indien de fietskar en de tassen met flink wat kilo's voeding geladen zijn) en met af en toe voor de lol een eind te gaan rijden. Niet met een strak trainingsprogramma, niet met professionele begeleiding - wat ongetwijfeld ook zijn nut heeft -, maar wel met veel plezier en de genoegdoening dat zo'n milieuramp op wielen voor mij niet nodig is (meestal toch niet). Met een fiets, of het nu een gewone bukker is of een gesofisticeerde velomobiel, kun je veel doen.
Gewoon 's morgens op de fiets (in de velomobiel) stappen, elke werkdag weer, en weten dat je om 8u aan het bureau moet zitten. Van welke kant de wind ook komt. Of de zon schijnt of de regen met bakken naar beneden komt (gebeurt echt niet veel). Als het een gewoonte wordt, vergeet je dat. Dan vergeet je ook dat dit wellicht niet echt een evidentie is.

Dan lees je over de angst voor klikpedalen, de schrik om te vallen - je moet eens proberen aanzetten met de Valenteyn Kobra -, het opkijken tegen het beklimmen van de heuvels in de Vlaamse Ardennen... Ja, ook allemaal meegemaakt, ergens in het verleden. Dat vallen, daar had ik wel schrik van met de Kobra. Die hellingen weer niet: je komt fietsend boven of niet. That's it. Gewoon proberen en dan weet je het. Niet boven raken kan leiden tot een gekwetst ego, meer niet.

Jaren geleden gingen we met een groep vrienden een fietstocht maken in de Westhoek. Ook de Kemmelberg stond op het programma. De keuze, eens ter plaatse, was: "wie het niet ziet zitten, kan er rond. Wie wil, mag erover". Ik was, als ik het me goed herinner, de enige die voor de Kemmelberg koos. Dat was dan nog met mijn toerfiets (met, toegegeven, toch 27 versnellingen). Kasseien, steil en een flinke klim, maar ik raakte boven. Ook daar: probeer het toch, dan weet je of het lukt. Wat kan er gebeuren indien je moet afstappen? Dan heb je het tenminste toch geprobeerd. Een deuk in je imago? De uitdaging vermijden is, wat mij betreft, een nog veel grotere deuk.

Die blog maakte wel wat duidelijk voor mij: wat de ene als een evidentie beschouwt, is voor een ander een heuse uitdaging.

woensdag 10 september 2014

Onlogica

Voor wie met een velomobiel rijdt - of met een "gewone" ligfiets of trike - zal wat volgt zeer herkenbaar zijn.

Overal waar mensen zijn, wordt gewuifd, gewezen en geroepen als je met de velomobiel langsrijdt. Auto's vertragen, raampjes gaan open en mobieltjes en fototoestellen worden bovengehaald. Sommigen keren zelfs terug om toch maar dat rare bakje elektronisch te registreren. Hoeveel foto's van mijn Orca en van vele andere velomobielen zouden al circuleren op Facebook en aanverwanten?


Af en toe, indien de omstandigheden het toestaan, stop ik even indien mensen druk gesticulerend langs de kant staan. Dan komt steevast: "U moet daar een vlaggetje op zetten, want je ziet zoiets niet aankomen"...
"Huh, was u dan niet naar mij aan het wijzen?"
"Ja, maar dat is wat anders."
"Hoezo? U zag me toch?"
"Toch vind ik dat gevaarlijk."
Zucht

Een hopeloze discussie, die zich telkens herhaalt. Dan begrijp ik de velonauten die om de lieve vrede toch maar een vlag op hun voertuig zetten. Wat je ook zegt, welk argument je ook aanhaalt, de tegenpartij heeft besloten dat het gevaarlijk is en daar blijven ze bij. Rationaliteit telt hierin niet, verwijzen naar statistische informatie ook niet.

(Wie was het ook weer die ook met vlag erop gewezen werd dat er een vlag op zou moeten staan? "Sorry, niet gezien.")

Bijna onzichtbaar volgens sommigen

De extremisten houden het korter: "Zo'n dingen zouden ze moeten verbieden. Veel te gevaarlijk."
Tegenargument: "Auto's zouden ze moeten verbieden. Hoeveel doden zijn al veroorzaakt door aanrijdingen met fietsers? En hoeveel door auto's?" Maar dat kan dan blijkbaar weer niet. Waarom niet? Zij zijn niet diegenen die met "zo'n dingen" rijden. Zij rijden met de auto. Liever een ander zijn transportmiddel afkeuren dan de eigen keuze in vraag stellen, da's veel makkelijker.

Dat automobilisten elkaar doden en voetgangers en fietsers pletten als waren het insecten, dat is normaal. Auto's zijn blijkbaar gemaakt om af en toe iemand naar de andere wereld te helpen. Het verkeer als videogame, zover zijn we. "Het is nu eenmaal niet anders".
Dat is "sociaal aanvaard". Fietsen zijn veel onschadelijker, alleen al omdat de kinetische energie van een heel andere orde is, maar toch worden ze door velen als gevaarlijke tuigen beschouwd en dan vooral door wie er niet mee rijdt. Logisch ook: als je zoiets als levensbedreigend ziet, dan rij je er niet mee. Daar helpt geen lievemoederen aan. "Dat is gevaarlijk"

Sommige fietsers doen hard hun best om dat imago te bestendigen: imposante valhelm op (liefst zo'n Nutcase met één of andere slogan erop of een echte racehelm), fluohesje, knipperende lichten rondom en binnenkort wellicht ook elleboog-, pols- en kniestukken. Ik zie stilaan een beeld ontstaan als van een geharnaste figuur op de fiets. "Moeder, ik ga even om brood". Dat je dan een "dat is gevaarlijk" als opmerking krijgt, is evident.

Dan stap ik liever in loopshort en t-shirt in de Orca en liefst rij ik dan langs routes die vrij zijn van die beste stuurlui aan wal.

dinsdag 9 september 2014

Het is weer begonnen

Elk jaar kijk ik ernaar uit. "Epic" zou mijn zoon het noemen: mensen die, puur op spierkracht, hun fietsen naar ongelooflijke snelheden stuwen. Of hoe moet je 130 km/u en meer noemen?

"Battle Mountain" in Nevada is deze week weer de plaats waar de snelste fietsers ter wereld samenkomen, samen met hun team dat de recordfietsen ontwikkelde.

"Fiets" slaat hier vooral op de aandrijving, op het basisprincipe, en niet op de vorm, want die lijkt in de verste verte niet op de Gazelle of Oxford waarmee gewone stervelingen zich verplaatsen.

Velox3 (2013)
Of in driewieluitvoering:

Trisled All Overzealous

Je kunt het natuurlijk volgen via de site van de Amerikaanse HPV organisatie. Maar: het zijn Amerikanen, dus krijg je daar mijlen, yards en snelheden in mph te lezen. Dan is het makkelijker om via Ligfiets de nieuwtjes te volgen. Tenslotte is Nederland goed vertegenwoordigd in dit evenement. Onze noorderburen hebben ook een naam hoog te houden: uiterst professionele teams en meestal het nieuwe record op hun naam. Op dit moment bedraagt dat snelheidsrecord voor mannen overigens 134 km/u.

Op dit moment zijn de eerste ritten verreden en is al 130 km/u gehaald. Het ziet er dus goed uit, maar veel hangt af van de weersomstandigheden.

Het is niet mijn ambitie om ooit zo snel te fietsen - daarvoor heb je zowel topmateriaal als een topatleet nodig -, maar het blijft boeiend om te volgen.

zondag 7 september 2014

Misleid

Het werd onlangs in een weerpraatje vermeld: de voorbije augustusmaand was een van de natste sinds het begin van de waarnemingen. De hele zomer hoorde ook tot de top-zoveel. In juli had ik geluk: ik was op fietsreis en maakte amper regen mee. Eén verzopen dag en de dag erna enkele buien, dat was het.
Maar augustus...

Dus werd een poosje geleden de reserveband - een Marathon Supreme - vervangen door de Cx Comp die ik liggen heb. Die is geschikt voor modderige wegen.



Nu is het al september en de "été indien" maakt zijn naam waar: lekker zacht en droog. De Cx Comp is mijn "winterband" en niet zo geschikt om snel te rijden, want dan wordt hij lawaaierig, dus ging die er vandaag weer af om opzij gelegd tot worden tot de echte herfst aanbreekt.
Nu ligt de laatste overlevende Tryker weer op het achterwiel.



Dat is ook niet ideaal, want eigenlijk kan ik daar tot 47 mm gaan. Een bredere band betekent in principe een lagere druk en een betere demping van vooral hoogfrequente trillingen. De Tryker meet slechts 40 mm, dus is er ruimte voor breder. Waarschijnlijk wordt dat een Schwalbe Energizer Plus: die bestaat in 47 mm én in de ETRTO-maat 406 (20").

Vooraan werden op hetzelfde moment in augustus Marathons (geen plus) 42-406 gelegd. Tot op heden doen die het behoorlijk: iets luidruchtiger dan de Trykers, iets minder comfortabel en marginaal minder grip in de bochten, maar het lijkt dat ze wel een stuk steviger zijn. De levensduur zal wellicht ook beter zijn, want het loopvlak is minder gevoelig voor sneetjes en kappen. Je zou ze de economisch betere keuze kunnen noemen. In snelheid lijken ze zowat op hetzelfde niveau te liggen.

Het oordeel over de Tryker tot nu: niet ideaal voor achteraan, want de grip op het aangedreven wiel is beperkt door het gladde loopvlak. Dat merk je vooral op een nat wegdek en zeker op onverhard, maar dat laatste is sowieso niet waarvoor een Orca (of gelijk welke velomobiel) ontwikkeld werd.

Vooraan is het dan weer een prima band: stil, comfortabel, prima zijdelingse grip en lekvrij. Ondanks wat ik elders las, merk ik geen verschil bij regen of op een nat wegdek. Qua rolweerstand kan ik er niets over zeggen: dat kun je enkel meten met de geschikte apparatuur, maar ze leken me geen vertragende factor op de Orca. Economisch is het een andere zaak: ze zijn niet goedkoop, tenminste volgens de adviesprijs (zo ongeveer € 40), en de levensduur is eerder gemiddeld (zowat 7.000 km).
Eén punt van twijfel is dat dit tot op heden de enige band is waarmee ik een ontplofte binnenband meemaakte.



Daarenboven was ik niet de enige! Anderzijds: één zo'n explosie op 7.000 km is niet representatief.
Ook Bentrider maakte een korte bespreking van de Tryker en die komt in grote lijnen overeen met mijn ervaringen.

Als de Marathons ooit versleten raken, zal ik vooraan weer op Trykers omschakelen, indien ik ze nog aan een mooie prijs kan aankopen: de laatste kostte me € 21 in Duitsland. Voor achteraan blijft het zoeken naar de optimale band.

Het leuke aan de Orca is wel dat rondom dezelfde wielmaat gebruikt wordt. Hierdoor hoef je slechts één reserve mee te nemen, die op elk wiel gebruikt kan worden.

vrijdag 5 september 2014

Motivator

Met de fiets naar het werk gaan is leuk. Zeker indien de route continu variërende, schitterende zichten biedt.

Na het grijze, natte augustus werd het beter. De zon zit zo hoog niet meer; de kleurtoon verandert stilaan.

Woensdag 3 september, de terugweg van het werk (Sloversdreef, Gentbrugge)
Voor donderdag was mooi, droog en zacht weer aangekondigd. Het was dus tijd om de oude, prima rijdende Kobra nog eens van stal te halen. De avond ervoor was die rijklaar gemaakt: bandjes op druk (8 bar), toptas erop en de verlichting gecontroleerd, want rond 7u is het tegenwoordig nog aan het schemeren.

Trekweg, Zwijnaarde, 4 september
Toen kon ik weer door de nevel vertrekken om de zon stilaan de horizon in brand te zien steken.

Een oude knar, maar hij rijdt prima
Trekweg, Gavere, 4 september
Het voelt altijd als een voorrecht om hiervan te kunnen genieten. Zo'n omgeving is dan ook een aanmoediging om elke dag weer op de fiets te stappen.

De Kobra deed het zoals verwacht. Op het jaagpad kon ik een kruissnelheid van tussen 30 en 35 km/u aanhouden op een comfortabele manier. Uiteindelijk lag het gemiddelde, volgens de fietscomputer, iets boven 28 km/u en dat is ongeveer wat ik met de Alleweder ook haalde. Niet slecht.

Daarbij valt het ook elke keer weer op hoe stil zo'n ligger rijdt in vergelijking met een velomobiel.