Onderweg met de fiets

Onderweg met de fiets
fietstechniek, tochten, bedenkingen, ...

donderdag 17 april 2014

Forenzen met de fiets is genieten

Ik benijd ze niet, de mensen die dagelijks in hun blikken doos aanschuiven op weg naar het werk en weer naar huis.

's Ochtends is het wel wat fris deze week, maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd door de prachtige zichten, de kleuren van de opkomende zon, de nevelslierten en de geuren van een ontwakende natuur.


Bij het weerkeren is de temperatuur doorgaans heel wat hoger - behalve maandag, toen waaide een stevige noorderwind - en met de wind in de rug gaat het dan erg vlot. Doordat we weer met het zomeruur opgescheept zitten, zit de zon rond 17u nog behoorlijk hoog, waardoor de schaduwen minder mooi zijn, maar wat zou het: genieten blijft het!


Aan een kant denk je dan: meer mensen zouden met de fiets naar het werk/de school moeten rijden, maar nu heb ik het rijk voor mij alleen (of toch bijna).

dinsdag 15 april 2014

VITO

Van het VITO (Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek) kwam recent een verzoek binnen bij Fietsersbond Gent: of we hun oproep wilden publiceren. Het VITO koos namelijk, als technisch adviseur bij een doctoraatsonderzoek, samen met de KU Leuven, Gent uit om het verplaatsingsgedrag na te gaan van personen die hun ritten maken met een elektrische fiets.
Hun project kreeg de naam "Sprint". Daarvoor zochten ze, volgens de aankondiging, 300 vrijwilligers in de regio.

Het begrip "fiets" ruim interpreterend, stelde ik me kandidaat, met daarbij de melding van het soort "fiets" waarmee ik me verplaats met elektrische ondersteuning. En kijk: ook het VITO interpreteert de omschrijving ruim, want ik werd één van de fietsers die gedurende een jaar gevolgd wordt.

Het hoe en wat wordt stilaan duidelijk. De informatie komt druppelsgewijs binnen. Recent is een gps-datalogger in de Orca geïnstalleerd.

Van boven naar onder:
  • Cycle Analyst V2.3
  • LiIon accu (12V) voor verlichting en dergelijke
  • gps-datalogger
Zodra de Orca in beweging is, wordt alle relevante informatie over de verplaatsing opgeslagen en doorgestuurd.

Ondertussen kreeg ik toegang tot het ledengedeelte van de site en daar kan ik dan mijn routes van de vorige dag weervinden.

Daarna zal allicht het volgen beginnen (enkel de routes lijken geregistreerd te worden; geen snelheden). Ik ben benieuwd hoe dit allemaal zal lopen.
Aangezien ik in de Orca de gps continu gebruik (voornamelijk als super-fietscomputer), heb ik voor mezelf ook per definitie alle tracks van alle afgelegde routes sinds de aankoop. Daarnaast worden de meeste verplaatsingen ook via Strava geregistreerd.
Nu zullen die data ook in een ruime databank terechtkomen. Hopelijk volgt er voldoende informatie, zodat ikzelf en de andere testpersonen ook kunnen zien hoe een elektrische fiets gebruikt wordt.
Mijn verwachting is dat dit voor een velomobiel toch wat anders zal lopen: het lijkt me typisch dat hiermee grotere afstanden afgelegd worden. Nu kan op een objectieve manier nagegaan worden of dat buikgevoel overeenstemt met de realiteit.

Dat zou een mooie basis kunnen vormen voor het promoten van de velomobiel als transportmodus. De vraag is in hoever in het onderzoek een onderscheid gemaakt wordt naar het type fiets. Gebeurt dat niet, dan is er geen basis hiervoor, tenzij indien ik mijn resultaten kan vergelijken met het gemiddelde of indien iemand van VITO of KU Leuven bereid is me die informatie te verstrekken. Vermoedelijk is dat niet relevant voor het doctoraatsonderzoek, maar mij interesseert het zeker wel!

Aanvulling: ik had er niet bij stilgestaan, maar de kans is groot dat de Orca de enige velomobiel is die gevolgd wordt. In dat geval is het statistisch niet erg relevant hoeveel kilometers die aflegt. Het kan wel een aanduiding zijn van het potentieel, meer niet.

maandag 14 april 2014

Had ik het geweten...

Elektrische fietsen. Ze zijn niet meer weg te denken uit ons straatbeeld. In Nederland rijden er heel wat meer dan in Vlaanderen, maar het aantal groeit ook hier gestaag. Iedereen lijkt er een te willen en alle fietsmerken springen erop.
Je vindt ze in alle prijsklassen en alle varianten: motor in de voor- of achternaaf of op de trapas; accu onder de bagagedrager, op de voorbuis of op de zadelbuis en ook de accutechnologie varieert.

Toen ik deze week bij mijn vaste fietshandelaar was, hadden we het over dat fenomeen. Bij hem staan er niet zoveel modellen in de toonzaal. Pakweg een tiental elektrische fietsen tegenover misschien 150 tot 200 andere. Toen ik daar een opmerking over maakte, kwam de reactie prompt: "had ik het geweten, ik was er nooit aan begonnen."

Een eerste probleem, volgens hem, is de betrouwbaarheid. Accu's die na een jaar niet meer over de helft van de capaciteit beschikken, motoren die alle dienst weigeren en zelfs blokkeren, elektronische storingen die moeilijk op te sporen zijn,... Dit zijn problemen bij de producten zelf.

Aan de andere kant is het extra techniek in de fiets en daar moet je als gebruiker ook mee leren werken, maar - zoals bij elke aankoop - mensen doen de moeite niet om de handleiding te lezen of het nodige onderhoud te plegen. Bijgevolg wordt de elektrische fiets een zomer gebruikt om daarna tot de volgende zomer in het schuurtje te verdwijnen. Na negen maanden stilstand doet de accu het niet meer, dus gaan ze naar de fietsenhandelaar om te klagen. "Hoezo, dat moet geladen worden als die blijft staan? Hoezo, op de accu is geen twee jaar waarborg? U heeft me rommel verkocht!" "O, ik moet de handleiding lezen? Nu gaat u me nog vertellen dat het mijn fout is ook!" Een accu van een e-bike valt ook niet te vergelijken met een AA-cel, maar ook dat is blijkbaar erg moeilijk te vatten.

De veelgeprezen Boschmotoren zijn volgens hen ook niet je dat. In een aantal gevallen blokkeerde de hele handel. De aanpak die Bosch voorschrijft is dat de handelaar het integrale motorblok eruit moet halen en vervangen. De defecte motor wordt naar Bosch gestuurd. De handelaar heeft er dus geen idee van wat er precies fout loopt, want die mag het blok niet openmaken.

Uiteraard heb ik absoluut geen idee van het uitvalpercentage en van de verhoudingen tussen echte defecten en gevolgen van geen of gebrekkig onderhoud door de gebruiker. Het is wel een feit dat het hele elektrische systeem betekent dat er behoorlijk wat extra componenten op zo'n fiets terecht komen. Ik kan me voorstellen dat fabrikanten dan op zoek gaan naar die onderdelen die passen binnen de gestelde verkoopsprijs en winstmarge. Dan worden compromissen gemaakt en die hebben altijd gevolgen. Al die extra onderdelen vergroten ook nog eens de kans op defecten.

En neen, het gaat niet om goedkope producten, maar om fietsen van Trek, Gazelle, Kettler, ... Sommige merken en modellen houden het eenvoudig: monteer op een geschikt frame het Bosch Intuvia-systeem en klaar is kees. Anderen zoeken naar eigen oplossingen. Dat kan prima zijn, maar bijvoorbeeld Gazelle blijkt daar een kwalijke reputatie aan overgehouden te hebben. Wellicht is dat al lang verleden tijd, maar die naam sleep je mee.

Je hebt het al met gewone fietsen, dat mensen ervan uitgaan dat die het eeuwige leven hebben zonder enig omkijken. Dan zijn ze ontgoocheld als er toch iets stukgaat, terwijl het voor de meesten dan weer evident is dat je auto om de zoveel kilometer binnen moet voor een onderhoud. Dat een elektrische fiets een gewone fiets is + een hele boel extra wat stuk kan gaan, dat is blijkbaar erg moeilijk te vatten.

zaterdag 12 april 2014

Paaltjes

... dienen toch om auto's van het fietspad te houden? Ik vraag me af welk type auto ze in gedachten hadden toen de afstand tussen de paaltjes hier beslist werd.

Albert Moreelstraat, Gavere
Ooit hoorde ik eens beweren dat de norm zou zijn: "je moet er met een rolstoel door kunnen". Tiens, ik ben wellicht naïef, maar ik dacht dat het zou zijn: "je mag er met een auto niet tussen kunnen". Tussen een rolstoel en een auto zit toch heel wat verschil in breedte.

Ter informatie: een Orca is 78 cm breed.

Wat bezielt de wegbeheerders om koppig verder te gaan met deze absurde norm?

dinsdag 8 april 2014

conflict

Heb ik nu ook al een camera nodig? Da's misschien wat overdreven, zo'n camera voor het geval dat...

In elk geval krijg je als fietser geregeld te maken met verkeersagressie. In het recentste geval was de agressor op de koop toe een andere fietser!

Zondagavond ging ik nog snel om brood en omdat het zo zacht was, besloot ik er meteen maar een ritje aan te koppelen. Zalig fietsweer: rond 20u nog ruim 15° C, amper wind en overal was het rustig, dus vanaf de bakker was een eindje Scheldedijk en wat fiets- en wandelpaden een mooie verlenging.
Maar: helemaal op het einde van de rit, terwijl het al flink schemerde,  reed een eind voor mij in een rustige woonwijk, een man in houthakkershemd op een onverlichte oude koersfiets. Hij hield een gezapig tempo aan, waardoor ik besloot om hem voor de aankomende haakse bocht (geen kruispunt) in te halen. Tijd en plaats genoeg.
Uiteraard begon de man te versnellen toen ik naast hem kwam. Hij maakte een vaag handgebaar, dat ik interpreteerde als "passeer maar" en tegelijk sneed hij de bocht af. Tegelijkertijd kwam er uitgerekend op dat moment een auto van de andere kant. Mijn opties waren dus erg beperkt: aan één kant een auto, aan de andere kant een fietser die steeds dichter kwam... Bijna aanrijding, heet zoiets!

Daarop begon de "bezadigde" fietser te schelden en "moest ik uitkijken". Mijn opmerking dat we met twee waren om uit te kijken, deed hem over de rooie gaan: een been schoot uit in de richting van de Orca. 

bron: Wikimedia

Op zo'n moment reageer je instinctief: een ruk aan het stuur en de Orca schoot naar rechts, in de richting van de kokende wielerterrorist. Geen nood: het was helemaal niet de bedoeling om hem aan te rijden, maar eerder "dat doe je toch niet?". Een schot voor de boeg, heet zoiets.
Nou ja, ik reed verder, met een oog op mijn spiegels, want je weet maar nooit wat er volgt. 100 m verder ging ik rechtsaf, een nieuw aangelegd fietspad dwars door een natuurgebied op. En jawel: ik zag de kerel aanstalten maken om de andere kant uit te gaan, maar de woede haalde blijkbaar de bovenhand: hij maakte een 180° bocht, ging op de trappers staan en kwam achter me aan.





Bijzonder onverstandig: een velomobiel inhalen is geen evidentie en zeker niet op een behoorlijk rechtdoor lopende vlakke betonbaan. Het tempo werd iets opgevoerd, om alle risico op conflicten te vermijden, maar adrenaline geeft blijkbaar vleugels, want het duurde nog zeker een kilometer eer de boze fietser in het duister oploste.

Dat heet dan een "rustige" zondagavondrit. Ik was beter in de tuin gaan werken...

maandag 7 april 2014

Banden zijn weer actueel

Er lijken meer bloggers en andere fietsers van banden te wisselen deze dagen. Ik ook.

De Hutchinson Greenvilles liggen er vooraan al een hele tijd op - bijna 1400 km - en doen het prima. Ik had twijfels bij de harde compound en bij echt nat weer blokkeren ze snel bij het remmen, maar voor de rest: niets op aan te merken. Geen lekken, prima snelheid en even goede wegligging als met de Trykers. Van slijtage is er nog geen spoor. Met € 10 per stuk lijken dit spotgoedkope bandjes te worden, die heel wat kilometers mee kunnen. Ik laat ze nog even liggen; de Trykers voor vooraan mogen nog wat wachten.



De CX Comp achterband heeft er ondertussen al 1900 km op zitten en ook die presteerde behoorlijk, op een lek op 70 km na. Nu het weer zo mooi wordt (we hebben net de zonnigste maart in 100 jaar achter de rug) en de temperaturen stilaan oplopen, mocht de CX Comp weer plaats maken voor de originele Tryker.


De crossband heeft onlangs nog prima diensten bewezen op modderige landwegen en het is de band waarmee ik mijn tot nu hoogste snelheid (64 km/u) haalde.
Er zijn twee zaken op aan te merken. Het eerste is een typisch Orca-euvel: een 47mm band met noppen durft aan te lopen. Zowel bij het inveren als in snel genomen bochten raspen de noppen langs de wielkast. Veel speling is er dus niet. De tweede bemerking gaat over de rijgeluiden. Vanaf 40 km/u geeft de CX een brommend geluid. Meer niet. Gezien het gehaalde maximum lijkt het ook geen beperking op te leveren.

Sinds een tweetal weken ligt de Tryker er weer op en het lijkt erop dat de snelheid toch net wat hoger ligt. Deze loopt niet aan en dat is logisch: met 40 mm is hij liefst 7 mm smaller.
Een ander profiel (glad op het loopvlak), smaller en met 6 bar ook een hogere druk (4,5 bar op de CX Comp). Dit zou toch minder rolweerstand moeten geven. Na enkele weken valt hierover natuurlijk nog weinig te zeggen. Wel lijkt het dat er net wat minder inspanning nodig is om dezelfde snelheid te halen. Dat kan evengoed aan de weerstomstandigheden liggen...
Omdat de band smaller en lager is, kan ook de veervoorspanning wat naar beneden, wat het rijcomfort dan weer verhoogt.