Even een fietsje erbij

 Sta me toe te beginnen met het overlopen van wat ik al staan had:

• Flevobike E-Orca (velomobiel) sinds december 2013
• Thorax Tangens trike
• Heinzmann elektrisch ondersteunde fiets (met Tongsheng TSDZ2 middenmotor)
  
• Birdy Speed vouwfiets
• (en dan nog wat fietsen om na te zien, te herstellen, als reserve voor de familie...)
  

Waarom een extra fiets?

Af en toe, als de gelegenheid zich voordoet, wil ik wel eens ergens anders fietsen. Hetzij gecombineerd met een tripje van één of meer dagen, hetzij omdat er een ligfietsrit georganiseerd wordt. Als het haalbaar is, rij ik met de Orca naar de bestemming, maar dat kan niet altijd. De Orca in de auto vervoeren kan ook, maar om die erin en eruit te krijgen, moeten we met twee zijn. Alleen zou misschien ook lukken, maar dat is helemaal niet evident. De kans op schade aan de Orca of het busje is ook niet denkbeeldig.

Met de trike is het al makkelijker om die in de auto te zetten, maar ook dan moet de achterbank plat en een trike - niet opvouwbaar - neemt toch heel wat plaats in. Ook speelt veiligheid mee: stel je een noodstop met de auto voor terwijl achter je pakweg 35 kg trike staat...

Dus was ik al een poosje aan het azen op een degelijke tweewielige ligfiets. Het hoeft voor mij geen snelle fiets te zijn, geen carbon racemonster van 8 kg. Neen: een comfortabele, degelijke fiets waarop ik urenlang kan liggen en die de oneffenheden van de weg makkelijk verteert, dat is wat ik zocht. Veel geld wilde ik er niet aan geven, want ik heb er nog geen idee van of die geregeld gebruikt zal worden.

De Paseo - korte beschrijving

Nu kreeg ik de kans om eindelijk iets in huis te halen.

Een Nazca Paseo in basisuitvoering werd het:

• SRAM Dual Drive (3 versnellingen in de naaf en een Deore derailleur met 9 versnellingen)
• MEKS geveerde voorvork
• snel instellen van vering en helling van het zitje
• zoals je ziet: onderstuur
• zeer nette fiets (leeftijd onbepaald)
  

De eerste kilometers zijn ondertussen afgelegd, dus weet ik waar ik iets aan moet doen.

Wat is minder aan dit exemplaar

• de verlichting is erg rudimentair
• er is eens mee gevallen, waardoor het stuur wat gebogen is aan de rechterkant

Die verlichting bestaat uit een Cateye OptiCube koplamp (op AA batterijen) met een erg povere lichtbundel, vooral bedoeld om gezien te worden en een Smart achterlicht op batterijen. Het werkt, meer niet. Als voorlopige upgrade bestelde ik een Chinese koplamp die voldoet aan de Duitse normen, dus met een afgekapte lichtbundel. Deze beschikt over een accu met ruime capaciteit die via usb opgeladen wordt. Er volgt wel een bespreking een keer de lamp ontvangen en getest is.

Valschade

Het stuur richten was even zoeken. Wat is gebogen?

• misschien de bout waarmee het stuur aan het frame bevestigd is?
• is er wat mis met het aluminium blok waar het stuur in geklemd is? (weinig kans)
• het stuur zelf?

De eerste stap was dus de fiets zo goed mogelijk rechtop zetten en meten. Het was snel duidelijk dat de rechterhelft van het stuur zelf gebogen was. De valsporen zijn ook erg zichtbaar: flinke krassen in de coating en schade aan de buitenkabel van de rem aan de rechterkant. Die schade laat ik voorlopig zo. Aangezien de kunststof mantel weg is over ongeveer 1 cm, is er kans op waterinsijpeling, waardoor de remkabel meer weerstand zal geven. Op het geschikte moment zal ik de kabel vervangen.

De volgende stap was iets onder de stuurbevestiging zetten - een krukje paste net -, de bar end shifter rechts verwijderen, een stalen stang in de stuurbuis schuiven en voorzichtig proberen de buis terug te buigen. Indien dat niet lukte, was volgens mij de enige andere optie een nieuw stuur monteren. Maar: het is gelukt. Niet 100 %, maar toch bijna.

Eerste ervaringen

De eerste ritten dienen vooral om de fiets te leren kennen.

Een Paseo beschikt over een aantal mogelijkheden om snel de geometrie te veranderen.

Foto: Nazca

De aluminium schetsplaten maken het mogelijk om de zithoek (deels) te variëren en de veerhoek en -spanning te wijzigen. Omdat dit met snelverstellers gebeurt, kan dat gewoon onderweg. Midden in de rugsteun van de kuip zit nog een versteller waarmee je de zithoek verder kan veranderen. Dit is - voor zover ik weet - typisch voor de betere Nazca ligfietsen.

De enige fabrikant die ik ken die daarvoor een nog betere, nog veelzijdiger oplossing heeft, is Azub. Zij maken ook schitterende ligfietsen, maar Azub is hier niet zo populair en dus niet makkelijk te vinden (een nieuwe hoefde ik niet).

Goed. Tot dusver wat theoretische beschouwingen. Belangrijker zijn de praktische ervaringen.

Een onderstuur was niet mijn eerste keuze, maar in dit geval is het dus wel zo. 't Is breder, de draaicirkel is groter en bij een eventuele val vangt het stuur de klap op (wat bij deze bewezen is). Anderzijds moet je niet je armen omhoog houden en zou het dus relaxter moeten rijden. Je zicht is ook onbelemmerd. De wereld wordt je televisie.

Tot nu deed ik er nog niet veel kilometers mee: de teller staat op 45. Dat betekent dat dit nog maar het begin is.

Twee wielen, dus vertrekken is weer oefenen. Op wandelsnelheid is deze een pak minder stabiel dan de bukkers die ik in huis heb. Dat is meteen duidelijk. Het stuur reageert ook veel directer. Wellicht heeft het kleine voorwiel daarmee te maken, maar aangezien ik niet van de grootste ben (1,70 m), is dat tegelijk een voordeel. Ik kan namelijk makkelijk met mijn voeten aan de grond.

Het rijcomfort is prima: het zitje ondersteunt goed, het onbelemmerde zicht is genieten, de fiets rijdt stil (op het kettingwiel van de trekkende ketting na) en vangt klappen prima op.

In vergelijking met de zithouding op de oude Thorax Tangens is de Paseo veel comfortabeler. Dat zegt niets over het rijcomfort, enkel over het zitje.

De Tangens beschikt over een spanzitting (net als de Orca, maar het Flevobike zitje is toch iets bijzonders); de Paseo over een kuipzitting met een prima kussen. Daarenboven is de zithoek variabel.

Iets over snelheid of inspanningen zeggen, is moeilijk. Dat hangt sterk af van de conditie en het vermogen dat je kan leveren. Het lijkt erop dat een snelheid van om en bij 25 km/u aanhouden best mogelijk is, zonder teveel moeite te moeten doen. Met een velomobiel ga je natuurlijk sneller met hetzelfde vermogen, maar deze fiets dient een ander doel.

De eerste echte test volgt normaal gezien binnenkort: op 11 november is er een ligfietsrit vanuit Lier.

één week ervaring

De trike werd aangekocht op 28 februari 2010. Ondertussen heb ik er ruim 100 km mee afgelegd (en mijn 13-jarige zoon een vijftal). Tijd voor de eerste ervaringen dus, zowel over "hoe voelt het om met een trike te rijden" als de praktische kanten.

Hoe voelt het ?

Goed, dank u. Zoals elke ligfietser weet, wordt voortdurend gevraagd "is dat niet gevaarlijk ?". Het antwoord daarop is genuanceerd. Ik gebruik hem om naar het werk te rijden. Dat is 24 km enkel, waarvan een 15-tal km langs de Scheldedijk, van Merelbeke tot Gavere. Op dat hele eind is er enkel verkeer van fietsers en af en toe een wandelaar. Geen gevaar dus. In het verkeer is er meestal ook geen probleem, mits wat anticiperen, zoals met elke fiets. Het grootste probleem is dat je extreem laag ligt: ter hoogte van de wielen van de auto's. Omdat een trike breed is, rijden de auto's met een grote boog om je heen.

Het grootste gevaar, lijkt me, zijn mensen die uit geparkeerde auto's stappen: die kijken gewoon over je heen. Het stadscentrum is dus niet echt het biotoop van een trike of lage ligger.

Het feit dat je niet op een zadel zit, maar in een zitje ligt, maakt een heel verschil. In het begin is het even wennen, omdat je je stuur maar losjes moet vasthouden. Ik had de neiging mijn armspieren teveel op te spannen. Daardoor was het vermoeiender dan nodig. Dat leer je echt snel: binnen de kortste keren lukte het prima.

Wat ook opvalt is dat je ongelooflijk veel reacties krijgt, in alle mogelijke vormen. Het feit dat een trike, dan nog met een streamer, geen alledaags zicht is, doet vele hoofden draaien. Even teruglachen of groeten is dan net zo beleefd.

Tot op heden kreeg ik welgeteld één negatieve reactie van een oude brompot, maar dat zullen we maar negeren. Wellicht was die man tegen iedereen zo.

Heeft zo'n trike dan helemaal geen nadelen ? Jawel hoor, meer dan één zelfs.

Vooreerst zit je niet met één spoor, zoals bij een gewone (lig-)fiets, maar met drie sporen: twee naast elkaar van de voorwielen en het achterwiel daar tussenin. Dat maakt het veel moeilijker om putten te vermijden. Door dat concept moet je ook de helling van de weg volgen: ligt de weg schuin, dan hang je ook schuin...

De Gforce STD heeft geen vering. Door die drie sporen en het ontbreken van vering merk je snel hoe slecht onze wegen en fietspaden erbij liggen ! 't Is ongelooflijk hoeveel putten er in de wegen zitten.

Gent is een stad met trams en laat de spoorbreedte van de trike nu ongeveer gelijkvallen met de afstand tussen de rails... Iets naar links of rechts om dit te vermijden, denk je. Ja, dan komt je achterwiel erin terecht ! Te vermijden, dus.

Ik ben niet groot (1,70 m) en niet breed en zwaar. De balhoofden zitten ter hoogte van de heupen en ik heb daarbij pakweg 5 cm vrij aan elke kant. Niet voor brede fietsers dus.

Manmanman, is daar nog iets goeds aan ? Zeker ! Vooreerst zit je in dat comfortabele zitje, dat je hele zitvlak en rug ondersteunt en niet enkele vierkante cm, zoals op een gewone fiets. Geen zadelpijn dus. Je steunt ook niet op je armen, dus die vangen ook geen klappen op.

Doordat je achterover ligt, is de luchtweerstand ook weer lager. Daardoor kun je ofwel met minder inspanning even snel gaan ofwel met dezelfde inspanning (veel ?) sneller. Natuurlijk moet ook dat weer genuanceerd worden. Mijn trike kan ik - denk ik - naast mijn hybride plaatsen, niet naast een koersfiets, niet naast een stadsfiets. Met de hybride vergeleken zal ik met hetzelfde vermogen sneller vooruit gaan, schat ik.

Is het fun ?

Jazeker ! Het valt een beetje te vergelijken met een kart, maar dan met drie wielen en véél lichter:  deze zal, met alles erop en eraan, zo'n 18 kg wegen. Bochten nemen is dus erg leuk: je verplaatst je gewicht, laat de voorwielen driften, licht het binnenwieltje...

Om te spelen is ie dus perfect. Remmen ? Twee schijven vooraan (basis, maar toch krachtig) maken dat je snel stilstaat. Even wat rechter zitten en huppekee: het achterwiel komt los van de grond ! Gevaarlijk is het niet, want je kiest er zelf voor. Ook in korte bochten: je kunt ook wat remmen en je wielen op de grond houden.

Gforce Trike STD

Aangezien ik met het werk een fietscontract afsloot en dus een kwart van mijn verplaatsingen (op jaarbasis) met de fiets zal doen vanaf 2010, zocht ik naar een alternatief voor mijn - overigen voortreffelijke - Trek hybride. Al decennia lonk ik naar ligfietsen en jaren geleden had ik ook een eerste eenvoudig exemplaar gekocht. Dat is ondertussen al lang weer de deur uit, maar het bleef knagen.

Binnen de ligfietsen heb je nog enkele groepen, een beetje analoog aan wat je in het gewone fietsaanbod vindt: eenvoudige, recreatieve liggers, toermachines en pure snelheidsmonsters. Varianten zijn er met twee of drie wielen en bij die laatste kan dat zijn met twee wielen vooraan en één achteraan of omgekeerd.

Het nec plus ultra zijn de "velomobielen": trikes met een volledige stroomlijn.

Na lang aarzelen, lezen en rondkijken hakte ik uiteindelijk de knoop door: vorige week haalde ik in Brasschaat een tweedehandse trike: een Nederlands-Taiwanees product met de merknaam Gforce. De uitvoering is de "trike STD". Deze zeer poëtische naam duidt erop dat het

• een trike is
• de standaarduitvoering is

Aangezien de trike gebruikt werd voor woonwerkverplaatsing, had de vorige eigenaar er wel wat aanpassingen aan gedaan. De basis vind je op de site van de leverancier.

De opties en wijzigingen bij de aankoop:

• touring-uitvoering. Dit betekent spatborden voor en achter en een pakdrager
• Streamer. Een stroomlijn, voornamelijk om je tegen de elementen te beschermen
• LED-lichtjes voor en achter
• Ventisit matje: betere ventilatie en dikker, dus comfortabeler

Deze ziet er dus zo uit:

Daarbij hoorden nog wat extra's, waaronder een nooit gemonteerde, maar meegeleverde fietscomputer en wat wisselstukken.

Nog wat technische zaken: banden voor zijn Schwalbe Marathon Plus (20 x 1.35) en achteraan ligt er een Kenda Kwest (26 x 1.25) op.

Een trike stel je niet af zoals een gewone fiets. Er is geen zadelhoogte in te stellen, geen stuurhoogte te regelen. Je moet daarentegen de afstand tussen zitje en pedalen bijstellen en dat betekent dat ook de kettinglengte verandert ! (Raptobike heeft dat op zijn ligfietsen knap opgelost)

De boomlengte veranderen had op deze trike nog een gevolg: ook de plaatsing van de streamer moest ik wijzigen. Dit alles samen was goed voor enkele uurtjes werk. Ideaal om de machine wat te leren kennen. Dan wou ik ook de computer monteren. Er waren er twee meegeleverd: een draadloze van Decathlon en het bij de fiets geleverde toestelletje. Draadloos mag je vergeten, want de zender en ontvanger moeten in één lijn zitten en max 65 cm uit elkaar (bij deze toch). Aangezien op een trike het stuur naast de voorwielen zit en de afstand naar het achterwiel te groot is en de hoek niet goed, was dit onmogelijk. Dan maar het eenvoudige modelletje dat Gforce leverde. Eigenaardig: het eerste wat ik moest doen, was de draad verlengen. Dit omdat de sensor op het achterwiel moest komen. Vooraan zag ik geen mogelijkheden om de sensor te monteren. Nu ja, het lukte en het ding werkt.

Of het voldoet is een andere zaak: de display is klein, de informatie beperkt en het gebruiksgemak niet optimaal.