Temperatuur, energie en weerstand

Het viel me de voorbije dagen op: de temperatuur is tamelijk abrupt gedaald, tot net boven het vriespunt 's morgens. De eTangens bleeft thuis, want er was elke dag minstens kans op regen. In de praktijk werd dat: elke dag regen. Zoals in het vorige bericht vermeld: Orcatijd!

Normaal verbruikt de E-Orca op de woon-werkrit zowat 3 à 4 Wh/km in 'eco'-stand en 5 in 'normal'. Dat betekent dat ik in de laagste ondersteuningsmodus drie keer heen en weer kan naar het werk met één acculading. Deze week was het anders. Er waren dagen met windkracht 7, er was veel regen en de temperatuur maakte een duik. Hoe meer de temperatuur naar beneden ging, hoe moeizamer de Orca vooruit ging. In de praktijk: op het jaagpad ging de kruissnelheid van 35 à 40 naar 30 à 33 km/u. Daarbij ging het energieverbruik ook nog eens omhoog.
Eerst dacht ik aan een leeglopende band of zo, maar dat was niet het geval. Ik herinner me hevige discussies over hogere luchtdichtheid met lagere temperaturen, maar de verklaring van de laatste jaren lijkt me veel aannemelijker: hogere rolweerstand... Ook dochterlief vertelde me gisteren dat ze het lastig had op haar fiets. Het ging niet vooruit.

Gisteren was het dan, zoals in grote delen van Europa, helemaal prijs: sneeuw.

Sneeuw betekent dat niet enkel de rolweerstand toeneemt, maar het zicht vermindert ook fel en je moet er rekening mee houden dat remmen vaak niets meer betekent dan blokkerende wielen. Toch blijft het in zo'n velomobiel veel veiliger en knusser dan op een gewone fiets: je bent beschermd door het koetswerk en met drie wielen is het ook veel stabieler.

Een ander belangrijk element op zo'n ogenblik is de zichtbaarheid: zelf gezien worden. Toen ik op het werk vertrok, kreeg ik van enkele collega's de opmerking dat ze niet naast de Orca konden kijken. Dat was de verdienste van de lichtvin. Bij voldoende sneeuw raken de koplampen bedekt met een wit laagje. Een witte Orca zonder koplampen: prima camouflage in de sneeuw.

Dit was het begin: enkele uren later lagen de straten wit en was er overal file.

 

Toen ging het licht uit

Dat mag je letterlijk nemen.

Gedurende de laatste rit van de voorbije velomobielreis merkte ik dat de led die aangeeft dat de boordspanning aan staat het niet deed. De knipperlichten ook niet en eigenlijk niets meer. De accu (12 V LiPo) gaf nochtans met drie van de vijf leds aan dat er nog voldoende energie zou moeten zijn.

Tja, onderweg kun je daar niets aan doen, behalve doorrijden zodat je voor donker thuis bent.

Gisteren keek ik het zaakje na. Het was snel duidelijk: op de stekker van de accu stond geen spanning. Geen of een slecht intern contact dus.

De accu werd opengemaakt.

De oorzaak was meteen zichtbaar: de connectie tussen het accupak en de aansluiting was gebroken.

Gelukkig was het zo eenvoudig: even opnieuw solderen, de boel weer monteren en er was opnieuw licht.

Aangezien het tegenwoordig nog donker is om 7u - mijn vertrekuur voor het werk -, heb ik maar meteen de lichtvin op de Orca gezet.

De lichtvin op de E-Orca

Over zichtbaar zijn in het duister kan ik alvast niet meer klagen.

Volgende taak: de tweede BuM Cyo Premium monteren. Het verschil tussen de vier jaar oude Cyo en de recente Premium-uitvoering is groot, vooral wat de breedte van de lichtbundel betreft.

Lichtbundel van de originele Cyo

Lichtbundel van de Cyo Premium

Lichtvin: stand van zaken

Al ruim een maand is het nog donker als ik thuis vertrek, zo rond 7u. Sinds het vorige weekend schakelden we om naar het winteruur, waardoor het ook 's avonds donker is als ik weer thuis kom.

Zodra ik merk dat het duister wordt onderweg, gaat de lichtvin weer op de Orca. Die verbetert de zichtbaarheid sterk.

Zichtbaarheid betekent wel: zelf zichtbaar zijn voor het andere verkeer. De vin heeft geen functie als licht om zelf meer te zien.

Vorig jaar kwam er voor de witte ledstrip een stukje elektronica waarmee het mogelijk werd om diverse knipperritmes en -frequenties in te stellen.

Dat had ook weer twee doelen:

• de vin nog opvallender maken
• het energieverbruik verminderen en dus de accu langer doen meegaan

Ik mag zeggen dat beide doelen gehaald zijn. Het knipperen valt op (de Cyo's in de neus zorgen voor de verlichting van de weg) en ik kan weer ruim twee weken rijden eer de boordaccu geladen moet worden. Voor de prijs moet je het niet laden: dit kost welgeteld 2 euro.

Het volgende plan: de bedrading grondig bekijken en indien mogelijk ook de achterste ledstrip op die schakelaar zetten. Zo komt er achteraan een constant achterlicht (het originele) en een knipperend (in de vin). Ook van de zijkant zijn beiden zichtbaar, dus veel beter zal het niet meer kunnen.

De laatste versie van de lichtvin blijkt ook voldoende stevig uitgevoerd te zijn, met versterkingsribben aan binnen- en buitenkant bij de montagepunten. Hij beweegt niet en breekt ook niet meer op die plekken. Dit accessoire lijkt me nu toch productierijp.

Bij dat laatste hoort wel een randbemerking: "productierijp" betreft de Orca. Je moet weten dat in de Orca net achter de 'rolbeugel' een multistekker zit. De lichtvin wordt daartussen geplugd.

Alles is dus voorzien, zodat de witte en rode strips continu branden en dat de knipperlichten het ook doen.

De lichtvin aanpassen, universeler maken, betekent wellicht dat de oranje strips weg moeten vallen en dat de vin op één of andere manier van stroom voorzien moet worden. Hoe dat kan, zal wellicht verschillen naargelang het type velomobiel. Er is vraag naar, dat is zeker, maar zoiets uitzoeken, vraagt ook tijd en die lijkt er bij Flevobike niet te zijn. Die tijd, indien die er al is, kost werkuren. Dat kan dus slechts indien de markt, de vraag, voldoende is voor een bedrijf om er energie in te steken. De enige die hier een antwoord op kan geven, is Flevobike zelf. In principe is het niet moeilijk: een witte en een rode strip, die beiden 12V nodig hebben en die aangesloten worden op de stroomvoorziening voor het achterlicht. 

Klussen aan de Orca

Deze zomer was het bij momenten warm, heel erg warm. De Orca had er last van, want op een bepaald moment merkte ik dat de veerpoot achteraan vast zat. 'Komt wel goed,' dacht ik.
Niet dus.

De veerpoot moest eruit, moest open en wellicht was het na 2,5 jaar tijd om er wat vet in te doen.
Na het openmaken bleek de binnenkant nog als nieuw te zijn. Nu is er enkel wat siliconenolie tegen de binnenwand gespoten. Omdat de temperatuur ondertussen zowat 10° gedaald is, wacht ik even af. Ondertussen lijkt het opgelost, maar dat kan puur aan de lagere temperatuur liggen.

Ook rammelde iets binnenin. Rammeltjes in de velomobiel, dat is om gek van te worden. Na even zoeken was ook daarvan de oorzaak gevonden: een losgeraakte schroef in het paneel met het contactslot (rechts). Helaas: de schroef was niet gewoon losgekomen, maar de schroefdraad is uitgesleten. Dat heb je wel eens met stalen schroeven in aluminium buis...

De oplossing: het paneel losschroeven. Aan de kant van de dolgedraaide schroef kwam een strook tapijtkleefband (dubbelzijdig klevend). 

Ik hoop dat dit drie dingen doet:

• trilling dempen tussen buis en paneel
• hechten
• samen met de schroef in de stukgedraaide schroefdraad getrokken worden, zodat de schroef weer klemt

Tot nu lijkt het te werken.

Tenslotte is ook het jaarlijkse moment weer aangebroken dat het nog schemert als ik naar het werk vertrek. Tijd om de lichtvin weer te monteren.

Veel werk houdt het niet in: de vin wordt met drie zuignappen bovenop de romp vastgezet en de bedrading komt tussen een bestaand stekkerblok.
In het voorjaar voegde ik er een stukje elektronica tussen, waarmee ik de voorste ledstrip kan doen knipperen. De bedieningsschakelaar zit rechts achter het zitje, tegen het frame aan.

Het enige nadeel van die vin dat ik tot nu ondervond, is dat de verlichtingsaccu sneller herladen moet worden. Een kleine prijs voor de sterk verbeterde zichtbaarheid.
Nu nog even uitzoeken of het mogelijk is om ook de rode (achterste) strip over die regeling te laten lopen, zodat die mee ingesteld wordt met de voorste. Dit zou de zichtbaarheid nog verbeteren - een continu brandend achterlicht en een knipperende strook erboven - en het energieverbruik reduceren.

De E-Orca is klaar voor het najaar. 

Toevoegingen tips en trucs

Even tussendoor. Op de pagina met 'tips en trucs' voor de (E-)Orca zijn enkele stukken toegevoegd:

• laden en onderhouden van de accu voor de ondersteuning (belangrijk!)
• de 'lichtvin'

Het luik 'verversen van de Rohloffolie' is wat netter gemaakt.

Die lichtvin blijkt erg nuttig te zijn.

Van velen hoor ik dat de Orca zeer zichtbaar is. Ook het ontwerp wordt als erg geslaagd beoordeeld. Ik verwacht dat door het concept waarbij de ledstrips binnenin de vin geplaatst zijn de levensduur ook veel verbeterd zal zijn.

Nu ik zowel 's morgens als 's avonds bij duister naar het werk en terug rij, is zichtbaarheid erg belangrijk.
De enige consequentie waaraan ik moet denken: de 12V LiPo accu moet nu wekelijks geladen worden.