Een tijdje geleden schreef ik over de aanpassingen aan de Birdy: een naafdynamo en koplamp van het Taiwanese Shutter Precision. Ondertussen zitten die componenten al een poos op de fiets en zijn we al vele kilometers verder.
De naafdynamo doet precies wat hij moet: ongemerkt stroom leveren. Ongemerkt als in: je merkt niet dat er een naafdynamo in de fiets zit. Stroom leveren is simpel: de koplamp brandt, dus het ding werkt. De dynamo is compact en valt helemaal niet op, is licht, dus je merkt niets van stuur- of veerreacties en de weerstand is zo klein dat je die al fietsend niet merkt. Ja, indien je het voorwiel optilt en eraan draait, merk je wel dat het sneller stil staat dan zonder naafdynamo, maar het verschil tijdens het fietsen is verwaarloosbaar en het comfortvoordeel weegt hier ruimschoots tegen op.
De lamp is wat moeilijker. De lichtintensiteit is ruim voldoende; de lichtbundel is eerder smal (zoals in een vorig bericht afgebeeld), maar volstaat voor wat ik met de Birdy doe. Vergeleken met de Cyo op eFAW en al helemaal met de Philips SafeRide (dynamoversie) op de fiets van dochterlief, is de lichtopbrengst en -bundel beduidend minder, maar dat wist ik vooraf (35 tegenover 60 lux).
Er zijn eigenlijk twee problemen mee. Het eerste is het gevolg van een keuze die ik maakte: de lamp is d.m.v. een plastic stuk op de stuurstang gemonteerd. Hierdoor werkt de hoogteverstelling van het stuur niet meer: het palletje waarmee de telescoopverstelling vergrendeld wordt, zit achter de lampsteun. Het tweede probleem is dat de koplamp behoorlijk trilt. Dat kan aan de plaatsing liggen, maar ook aan de manier van monteren of aan de lampbeugel (kunststof).
Beide problemen kan ik oplossen door de lamp dezelfde positie te geven als Riese und Müller zelf doet: op de linkerkant van de voorvork. Ik koos hier niet voor, omdat de lamp op die manier erg laag zit en dus minder efficiënt werkt.Misschien zal het noodgedwongen wel zo moeten. Dan moet ik wel een aluminium beugel fabriceren.
Uiteindelijk is het wel erg handig. Ik hoef me over de verlichting geen zorgen te maken, want die werkt gewoon altijd. Nu nog een achterlicht op de dynamo aansluiten en dan zijn we helemaal klaar (met de Birdy).
Onlangs hoorde ik de volgende verrassende stelling : "op de trein struikel je tegenwoordig overal over vouwfietsen. Ze zouden die dingen op de trein moeten verbieden. "
Als fervent fietser moet ik dat natuurlijk tegenspreken. Vouwfietsen moeten niet verboden worden, maar in de treinstellen moet plaats voorzien zijn. Op sommige treinen zag ik bij de deuren bergruimte die erg geschikt is hiervoor en waar je je fiets zelfs kan vastleggen, maar in de meeste gevallen is er niets, gewoonweg: niets. Wie met een Brompton rijdt, kan die meestal nog tussen twee banken kwijt, maar voor de meeste vouwfietsen is simpelweg er geen plaats. Dan staat jouw fiets dus in de weg.
Zo stond ik een week geleden op vrijdag zowel bij het doorgaan als het terugkeren in de gang van de trein: quasi alle zitplaatsen bezet en dus zeker geen plaats voor de fiets in de gang. de Birdy onbewaakt laten staan en zelf een plekje opzoeken ? No way: de eerste die uitstapt kan de fiets zo meenemen.
Een mens zou zo ontmoedigd raken dat hij nog liever weer met de auto op weg gaat.
Ja: de Belgische Spoorwegen zijn min of meer geprivatiseerd en worden verondersteld winst te maken. Dat is echter in tegenstelling tot het hogere doel van de overheid (of dat worden ze toch verondersteld na te streven): we moeten naar een klimaatneutrale samenleving en een belangrijk middel hiertoe is het bijsturen van de transportmodi. De trein speelt hierin een grote rol, maar zo lang er geen wil is om mensen aan te moedigen om die trein te gebruiken - door het comfort aan boord te verbeteren en zo treinverplaatsingen aantrekkelijker te maken -, blijft het bij woorden.
Als nog meer mensen koppig volhouden en de trein nemen, met kinderwagens, baby's die ververst moeten worden (in Duitsland en Denemarken zijn daar uitgebreide voorzieningen voor, naar ik hoorde), vouw- en andere fietsen die een plekje moeten krijgen, ... dan moeten de spoorwegen wel volgen, hoop ik.
Veertien dagen lag alles wit buiten: de tuin, de stoep, de velden, de meeste fietspaden... Af en toe vroor het de stenen uit de grond: -10° C en minder is echt koud in onze contreien.
Daar bovenop vind het stadsbestuur mijn straat vermoedelijk te afgelegen om sneeuw te ruimen. Voor mij niet gelaten, want dat betekent dat er (nog) minder verkeer langsrijdt. Anderzijds maakt het het fietsen knap lastig. Maar het maakt het ook weer mogelijk om de diverse fietsen met elkaar te vergelijken onder ongewone omstandigheden.
Fiets 1: eFAW. 1 of 2 cm sneeuw vormt geen probleem. Aangereden sneeuw betekent natuurlijk wel opletten, want voor je het weet, gaat de fiets een kant op die je vooral niet wil, maar je blijft rechtop, want drie wielen betekenen heel wat extra stabiliteit. Bij meer sneeuw, zoals de voorbije weken, wordt het moeilijk. Waar bij een gewone fiets het voorwiel een spoor maakt, dat het achterwiel dan min of meer volgt, moet een velomobiel (of een trike) drie sporen maken, waarbij het achterwiel dus ook de twee voorwielen door de sneeuw moet duwen. Een Vredestein PM (54-406) die goed halfweg zijn levensduur is, blijkt daar niet zo goed voor te zijn. Los van de wegligging was er ook een probleem met de naafinterface van de NuVinci-versnellingsnaaf. Voorlopig vriest het weer niet meer en er is een winterachterband in bestelling, dus het nazien daarvan moet nog even wachten.
Vervelend is dat in 20" niet echt veel keuze bestaat in lekbestendige banden met een flink profiel. Wie met een 26" achterwiel rijdt, kan zijn gading vinden in terreinbanden, maar in 20" zijn die er niet. BMX-banden wel, maar die laten qua lekbestendigheid veel te wensen over. Ik lees toch niets over antileklagen.
Fiets 2: Kobra. Geen spatborden, niet de meest stabiele fiets en slicks. Die bleef dus mooi binnen.
Fiets 3: Trek 7320 bukker. Daarop liggen Continental SportContact banden (37-622) en die blijken in sneeuw absoluut niets waard. Het zijn ook quasi slicks en dat zal er wel mee te maken hebben. In mijn eigen straat moest ik met de Trek te voet gaan deze week. De ene keer dat ik toch probeerde te rijden, ging ik onderuit.
Binnenkort kijk ik dus uit voor een setje banden die geschikter zijn voor winterse omstandigheden. Dat wordt dus twee keer per jaar wisselen.
Fiets 4: de Birdy Speed met Marathon Racers op 6 bar. Kleine wieltjes (18") zoeken sneller sporen, zijn gevoeliger voor bulten, ribbels, richels en dergelijke, maar de Racers hielden zich goed; beter dan de Conti's op de Trek. Het nadeel van de Birdy is dat alle pekel die het voorwiel opwerpt in de richting van het kettingblad gedirigeerd lijkt te worden. Een ketting en pekel: geen goede combinatie.
Opvallend daarnaast is dat vele automobilisten absoluut geen rekening houden met fietsers: ze vervolgen gewoon hun weg, spatten pekel en smurrie in het rond (vooral naar de fietsers) zonder nadenken en passeren rakelings langs de fiets. Dat je met twee wielen in de sneeuw absoluut niet stabiel rijdt, lijkt hen geen zorg te wezen. Gevaarlijk dus. Als de fietspaden dan niet geruimd zijn en je bijgevolg op de weg moet rijden, moet je ook al niet op veel begrip rekenen !
Daar is eFAW een voordeel: het ongewone profiel doet automobilisten toch uitwijken of zelfs achter me wachten. De zwiepers die de achterkant af en toe maakte, zullen daar ook niet vreemd aan zijn.
Vorige week begon de miserie met de versnellingsnaaf: geen beweging meer in te krijgen (ongeveer -10° C). Het vrijloopsysteem gaf geen probleem, de versteller kon pakweg 30° verdraaid worden, maar in de naaf veranderde niets.
Mijn eerste analyse: het probleem is te zoeken in ofwel de naaf zelf (pech, want verzegeld) of de interface. Bij het zoeken naar informatie vond ik dit antwoord van NuVinci op hun forum: "From a cold weather standpoint, we test the hub down -20C and the hub
works fine. We can certainly recommend and stand behind temperatures
this cold, but since that is all we test down to, we can't comment on
uses that go colder than that."
Het probleem zou dus niet mogen bestaan.
Deze week vriest het nog steeds, maar minder hard (deze morgen ongeveer -4° C). Het gevolg was dat na 10 tot 15 km het verstellen wat stroever ging en naar mijn gevoel vooral bij de uitersten (hoogste en laatste verzet).
Suggestie van Fallbrook: de naafinterface bestaat uit een reeks (plastic) tandwieltjes. Het is mogelijk dat daar water in terechtgekomen is. Openmaken en invetten.
Omdat de naaf in een 20" wiel zit - lager bij de grond - en in de wielkast van eFAW continu besproeid wordt als het nat ligt, lijkt me dat heel goed mogelijk. Nu is het zoeken naar een geschikt smeermiddel, dat lang meegaat, met de geschikte viscositeit en met een groot temperatuurbereik.
De WAW staat in de belangstelling de laatste tijd. Eerst een artikel op Lowtechmagazine, dan (vorige maand) eentje in het tijdschrift Eos en vermoedelijk binnenkort een reportage bij de VRT (Vlaamse openbare omroep). Dat heeft gevolgen: het aantal bestellingen stijgt. Dat is prima voor Fietser.be, ze verdienen het om hun pionierswerk beloond te zien.
Het nadeel is dat ook de levertijden stijgen. Nog niet zo erg als enkele jaren geleden met de Quest, maar de levertermijn bedraagt nu weer bijna een half jaar ! Groot verschil met enkele jaren terug: sinds de productie in Tsjechië is de afwerking er sterk op vooruitgegaan. Binnenkort komt de Mk IV uit, waarbij de drie delen nog wat beter op elkaar zouden moeten aansluiten, en dan is - dixit Fietser - het concept WAW helemaal af.
In elk geval: esthetisch is de WAW een topper, naar mijn mening. Lang, laag en slank.
Dat er standaard een dakje meegeleverd wordt, is ook mooi meegenomen.
Bijkomende evoluties van de laatste tijd:
- meer en meer uitgevoerd met Rohloffnaaf
- eindelijk een mooie en goede oplossing voor de knipperlichten, maar er hangt een stevig prijskaartje aan
- de ophanging is nu goed uitgebalanceerd
- sinds enkele jaren is het mogelijk om de hele binnenkant met akoestisch vilt te laten bekleden, wat de WAW veel stiller (en beter afgewerkt) maakt
- veiligheidsverlichting in de spiegelsteunen geïntegreerd
Brecht zit al te broeden op "the next generation": een hitech VM volgens een radicaal ander concept. Een keer de plannen concreter worden, zal op hun site wel informatie te vinden zijn hierover.
Na de klapband van maandag en de vastgevroren versnellingsnaaf dinsdag had ik er genoeg van: woensdag en donderdag werd dus de auto gestart om naar het werk te rijden. eFAW bleef op stal.
Eigenlijk niet slecht: als het 's morgens -11° C is, is fietsen, zelfs in een velomobiel, niet echt aangenaam. Als de wegen flink besneeuwd liggen, duurt de verplaatsing ook erg lang. Drie uren per dag op de fiets, dat is wat teveel van het goede.
Vrijdagmorgen legde ik dan, als experiment, een winterband op de voorwiel van dochterliefs fiets. Zij is fietstechnisch de minst sterke in huis, dus kan wat meer stabiliteit zeker geen kwaad. Zo'n band kost aardig wat (€ 50), dus hoopte ik dat het resultaat zou opleveren.
Gisteren liet ze me weten dat die band een duidelijk voelbaar verschil maakt. Doel bereikt.
Ook vrijdag moest ik voor het werk naar het Antwerpse. Dat betekent van thuis met de Birdy naar het station fietsen - de meeste straten lagen er heel behoorlijk bij (geen fietspaden op die route) - dan met de trein tot in Ekeren en dan weer fietsen tot op de bestemming.
In het weerkeren was de trein in Ekeren net vertrokken en dus besloot ik dan maar tot aan het station van Berchem te fietsen. Uiteindelijk heeft de Birdy vrijdag bijna 50 km gebold. Dat wordt dus afspoelen: een aluminium fiets, een onbeschermde ketting en straten vol pekel, dat is geen ideale combinatie.
Zaterdag haalde ik dan de Marathon Supreme weer van het wiel en legde een nieuwe Perfect Moiree in de plaats. Ook de achterband wordt vervangen door een band met meer profiel, zodat de winterse omstandigheden met betere wapens bestreden kunnen worden: afhankelijk van wat de fietsenzaak me kan leveren, wordt het ofwel een Schwalbe Big Ben ofwel een Big Apple Plus in de maat 47-406. De PM (54 mm) leg ik dan opzij tot het weer zachter zal zijn.
Het was in alle media aangekondigd: de vorige nacht zou er een heel pak sneeuw vallen. Zo ergens tussen de 5 en 10 cm en in het westen het meest. Vanmorgen lag er dus 8 à 10 cm, schat ik.
Dus werd een al lang geplande alternatieve route uitgetest, die me langs de rand van de heuvelige Vlaamse Ardennen zou leiden: langs Schelderode, Melsen, Vurste, Semmerzake naar Gavere. Die weg, de Gaversesteenweg, start in Merelbeke.
Maar het begon al goed: de nagelnieuwe linkerband stond vanmorgen weer plat ! Daar ging de planning: de extra tijd die ik voorzien had voor de rit ging op aan het wisselen van de binnenband.
Dat bij mij in de straat niet gestrooid noch geruimd wordt, dat is al jaren zo en da's ook niet erg. In de dreef om de hoek lag vanmorgen geen modder, maar een oneffen ondergrond bedekt met een flinke laag sneeuw. Weer afstappen dus en duwen. Prima was dan weer dat vanaf een eindje verder, vanaf de Brusselsesteenweg, ook de fietspaden geveegd waren !
Dan kwam ik aan de Gaversesteenweg, waar ik op de weg dacht te rijden. Dacht, want na pakweg 100m besloot eFAW dat dit niet kon; de fiets maakte een zwieper en dook tussen twee (stilstaande) auto's door tot aan de stoeprand aan de overkant. Gelukkig tussen twee auto's. Ik heb dan toch maar voor het geveegde fietspad gekozen voor een heel aantal kilometers.
Verderop werd de sneeuwlaag op dat fietspad geregeld dikker: mensen die de oprit ruimden, schepten het goedje op dat pad. Als ze er zelf maar vanaf waren. Auto's die langsreden strooiden de sneeuwpap ook al op dat fietspad. Dus ging ik weer de weg op. Moesten ze maar wat trager rijden achter me. Af en toe maakte de achterkant van eFAW een flinke slinger en dat hield de auto's op een ruime afstand. De voorwielen bleven de hele tijd mooi het gekozen traject volgen. Gelukkig !
En nog een eindje verder gaf de accu er de brui aan. Het lijkt erop dat de capaciteit bij lage temperaturen flink lager is: waar ik er anders pakweg 13 Ah uit haal, zal dat nu ongeveer 7 Ah zijn. Ik kon het niet zien, want het vizier was aangedampt. Daar kijk ik wel boven, maar de Cycle Analyst zit lager en die kon ik dus niet zien.
De laatste hellingen - bergop in Semmerzake en de brug op in Gavere - moesten dus op mankracht genomen worden. Met de extra weerstand van de sneeuwpap was dat hard werken !
De terugweg was andere koek en wel hierom: ik kon enkel met het kleinste verzet fietsen. Niet zo leuk, want dat betekent dat het tempo zo rond de 20 km/u draait.
De grip kon zon ongeveer 30° verdraaid worden, dus lijkt het me dat het probleem niet in de kabels, maar in de naafinterface of in de naaf zelf te zoeken is. Dat is ellende, want zoiets zoek je niet uit als het de stenen uit de grond vriest. Staat de fiets binnen, dan ontdooit de boel en werkt alles weer normaal... Vandaag (woensdag) nam ik dus maar de auto. Noodgedwongen. Anderzijds: bij het aanzetten toonde de thermometer -11 °C aan en dat is toch wel erg koud om te fietsen !
