Spaakbreuk

Een fervent fietser controleert geregeld zijn materiaal. Dat is nodig, want je veiligheid hangt ervan af.

Vorige week merkte ik dat er een probleem was met de fietscomputer en tijdens de inspectie van de kabelloop (de computer is niet draadloos), ging ik meteen nog wat andere zaken na.
Daarbij bleek dat in het rechterwiel een gebroken spaak zit, alweer aan de binnenste flens en alweer een spaak die van buiten naar binnen door de flens gaat.

De oorzaak hiervan ken ik ondertussen: de bocht in de spaak zit niet tegen de flens aan, waardoor die extra belast wordt en uiteindelijk breekt.

Een oplossing hiervoor ken ik ook en in het linkerwiel is die volledig uitgevoerd: spaakringen op alle van buiten naar binnen geplaatste spaken op de binnenflens. Ook hier moet dus een nieuwe spaak in en meteen met spaakring.

Dat werkt goed, want sinds ik vorig jaar het linkerwiel onder handen nam, is daar geen enkele spaak meer in gesneuveld.

Vandaag maakte ik er dan werk van. Ondertussen waren er twee spaken gebroken.

Twee open gaten in de flens: twee gebroken spaken

Na even zag dit er veel beter uit.

Nieuwe spaken, met spaakringen achter de kop

De trommelremmen zijn de laatste maanden opvallend snel hun remcapaciteit verloren. Het is dus tijd om ook de remschoenen na te kijken. Mogelijk heeft de pekel daar wat mee te maken, want 13.000 km lijkt me niet echt veel en de degradatie is snel gegaan.
Voorlopig lijkt het bijstellen van de kabels te volstaan. Op de remschoenen zit nog voldoende materiaal.

Het zal wat langer duren...

Om spaaklengtes te berekenen vind je op het web heel wat berekeningsmodellen. Je hoeft enkel wat afmetingen in te voeren en presto: de spaaklengte wordt voor je berekend.

Voor de naaf maakt Fallbrook het heel simpel: alle nodige maten staan in de handleiding. De velg is andere koek: daar moet je het zelf uitmeten. Niet elke 20" velg is gelijk en de fabrikanten vinden dat je zelf ook wat mag werken.

Da's allemaal niet zo'n probleem: met een goeie meter en wat aandacht erbij houden lukt dat best. Liefst meet ik alles minstens twee keer !

Maar dan: ook weer voor de zekerheid voer ik de berekening uit via enkele sites, om problemen uit te sluiten. En dan komt het: ik vermoed dat enkele van die achterliggende berekeningen in Angelsaksische maten uitgevoerd en dan omgezet worden.

Het resultaat daarvan mocht ik gisteren merken: de berekende lengte van 144 mm blijkt 6 mm teveel te zijn. En 6 mm betekent dat de kopje aan de binnenkant van de velg uitsteken...

Zo maak ik van de binnenband gegarandeerd binnen de kortste keren een zeef.

Optie 1: opnieuw spaken laten maken, deze keer van 138 mm (zoals de uitkomst op een andere site was). Optie 2: alle spaken 6 mm inkorten en nieuwe draad rollen. Zou dat laatste lukken ? Het kan in elk geval geen kwaad om het te proberen. Dat wordt werk voor deze week, zodat het wiel nog in de loop van deze maand kan ingebouwd worden !

Waarom, zou je denken, koos je dan voor 144 mm ? Omdat twee sites me die maat opgaven en omdat iets te lang me beter leek dan te kort...

Wat doe ik fout ?

De voorraad spaken is erdoor. Vanmorgen haalde ik het linkerwiel eraf om de opnemer voor de Cycle Analyst na te zien en merkte dat alweer twee spaken doorgebroken waren.

Dat dit niet meer normaal is, is duidelijk ! Beide spaken zijn recent en ook deze zijn weer aan de bocht bij de kop doorgebroken. Dus ofwel is er wat fout met die spaken, ofwel met mijn manier van spaken vervangen. Mijn fietsenmaker beloofde wel in zijn voorraad op zoek te gaan naar ringetjes om achter de spaakkoppen te steken.

De twee laatste reservespaken zijn gebruikt en alle nippels kregen een extra halve draai, nadat ik ze elk op een druppel olie getrakteerd had. Afwachten nu.

Ik moet dus aan een nieuwe voorraad 177mm spaken raken. Gerrit gaf me bij de aankoop van eFAW een zakje met reserve-onderdelen mee, waaronder een flink pak spaken, maar die zijn dus op.

Ondertussen merkte ik dat de linkerveerpoot die naam niet meer waardig is: het is wel een poot, maar hij veert niet... Dat betekent ook dat de structuur alle klappen moet opvangen, waar de vering normaal gezien een stuk hiervan voor zijn rekening neemt.

En bij het afkoppelen van de Cycle Analyst zag ik tot mijn ontgoocheling dat de fabrikant daarbij erg roestgevoelige bouten gebruikt. Jammer, vooral omdat het toestel niet echt goedkoop is: dan verwacht je toch wat beter ! De binnenkant zag er gelukkig nog als nieuw uit.

Dan moet je weten dat deze CA in een extra stroomlijnstuk ingebouwd is, redelijk afgeschermd van de buitenwereld. Anderzijds staat dit stukje stroomlijn in de "deuk" in de neus van eFAW. Ik vermoed dat bij regen die bouw ervoor zorgt dat het water omhooggestuwd wordt. Of zou het puur luchtvochtigheid zijn ? Ik zal in ieder geval voor vervaningsboutjes uitkijken, deze keer in roestvrij staal.

onderhoud - slijtage

Dinsdagavond ging ik badmintonnen en zoals gewoonlijk gebruikte ik eFAW om tot aan de wielerpiste (waar we vier sportvelden gebruiken) te rijden. Bij het aanzetten hoorde ik een verdacht getik bij het linkerwiel. Dat diende ik dus in het oog (oor) te houden !

Bij het weerkeren was het getik nog duidelijker geworden en ik vreesde dat er weer enkele spaken gebroken waren. Daarom bleef eFAW woensdag in de garage staan: ik wou niet het risico lopen om onderweg panne te hebben.

Donderdag had ik eFAW niet nodig, want toen moest ik met de trein naar Tienen. Daardoor was er ook geen tijd om het probleem uit te zoeken, dat moest dus wachten tot het einde van de week.

Een voorwiel van een A2 Alleweder halen houdt niet veel in: één enkele bout losdraaien en je kunt het wiel van de as schuiven. Dat was dus snel gedaan en de bron van het getik was al even snel gevonden: maar liefst 3 gebroken spaken...

Hierbij viel het op dat, net als de vorige keer, het spaken aan de binnenste flens zijn en dat het drie spaken zijn die op dezelfde manier belast worden. Ze waren ook alle drie aan de kop afgebroken. Ik vermoed dat dit het gevolg is van een te lage spaakspanning, maar ik heb geen idee van hoe dit moet zijn.

Nu ja, spaken vervangen is geen zwaar werk. Op een half uurtje was de klus helemaal geklaard. Gelukkig heeft Gerrit, de vorige eigenaar, me een behoorlijke reserve meegegeven.