Rotklus

Zoonlief beschikt over meerdere fietsen. De favoriet is een ongeveer veertig jaar oude vintagebike, waar nog wat werk aan is.

Daarnaast is er nog zijn Trek Manhattan stadsfiets. Onlangs viel mijn oog op de staat van de achterband: de leklaag kwam erdoor. Zoonlief is nogal sletig wat achterbanden betreft.

De band is kwestie is een Schwalbe Little Big Ben. Dit is een - voor Schwalbe - relatief goedkope band, met een wat stoerder profiel en een lichte antileklaag. Van dat profiel blijft niet veel meer over en de antileklaag vormde ondertussen het loopvlak.

Zo lang wacht je best niet

Na een korte marktstudie kwam van bij Bike24 een Continental CityRide 42-633, samen met een reeks andere banden en nog wat spullen.

Waarom is dat nu zo'n rotklus? Wel, de Trike Manhattan is een echte, onvervalste stadsfiets, met een gesloten kettingkast, met een Shimano Nexus 8 versnellingsnaaf (niet standaard, want normaal is het een Nexus 7) en Shimano Rollerbrake. Zoals ik hem zei: daarmee wil je niet op reis een lekke band krijgen.

Ter vergelijking: op een derailleurfiets met uitvalnaaf haak je de remkabel (bij V-brake) los, maak je de as los en haal je het wiel eruit. Dat is alles wat nodig is om een band te vervangen. Bij deze:

• verwijder een deel van de kettingkast
• met een spaak of dunne inbussleutel (2 mm) haak je de kabel van de versnellingsnaaf
• de koppelarm voor de rollerbrake moet losgeschroefd worden (2 sleutels nr 10), waarna je de remkabel los kunt haken
• daarna kun je de band wisselen
• bij het opnieuw monteren moet je de naaf weer zorgvuldig afstellen

Ik kijk dus liefst voor banden waarbij slijtageweerstand op de eerste plaats komt, samen met lekvrijheid.

O, ja: om banden te vervangen, heb je meestal een setje bandenlichters nodig. Mijn favorieten, al jaren lang, zijn die van Schwalbe.

De redenen:

• kunststof, dus geen schade aan je velg
• dun, waardoor ze makkelijk tussen de velgwang en de hieldraad kunnen
• sterk (mijn set gaat al jaren mee)
• licht 

Hopelijk zijn we weer wat jaren verder eer er weer iets aan die achterband moet gebeuren.

L'histoire se répète

... om het met een typisch Engels spreekwoord te zeggen. ;-)

Nog maar pas was de Trek Manhattan van zoonlief weer in orde gezet. 

Hij belde me enkele dagen later om te zeggen dat hij onzacht in aanraking gekomen was met een geparkeerde wagen: "van de pedaal geschoten". Hijzelf bleef - gelukkig - ongedeerd, maar zijn voorwiel heeft de aanrijding niet overleefd. Volgens hem knalde hij aan 25 km/u tegen de wagen. Meer precies: hij parkeerde zijn voorwiel in de wielkast.

Hij wist het niet meer, maar zijn zus zei "papa kan daar wel wat aan doen. Hij heeft mijn voorwiel ook nog gerecht."
Jawel: dochterlief haar geheugen is prima. 't Is ondertussen al bijna vijf jaar geleden dat ik een ander gebogen voorwiel recycleerde en haar zo een wiel met naafdynamo bezorgde voor haar oude Giant.

Vijf jaar geleden: te recycleren voorwiel

"OK, breng me de fiets maar en ik zie wel wat mogelijk is"

Een dikke week geleden werd de fiets door mama in de auto afgeleverd. Fietsen ermee ging niet meer. Het was algauw duidelijk dat de velg richten ook uitgesloten is: deze was niet gebogen, maar er zat een duidelijke knik in. Daarenboven zat er een deuk in de wang, waardoor de breedte niet meer gelijkmatig was.

Het wiel, met duidelijk een knik erin

Van opzij ziet dat er zo uit

Ter illustratie: een vlakke velg ernaast

De eerste stap is dan even in de voorraad duiken om een andere, gerecycleerde en geschikte, velg te zoeken. Helaas: het enige wat er enigszins op leek, is een 32-gaats Bontrager velg met versleten wangen. Die slijtage is in dit geval minder van belang - de fiets is uitgerust met rollerbrakes -, maar de naaf is een 36-gaats uitvoering. Mijn vaste fietshandelaar had wel een quasi identieke velg (36-gaats, spaakgaten in groepen van 4) in voorraad. Voor € 23 kon ik een nieuwe Rigida-velg inspaken.

Zaterdagavond was dan het zen-moment: met muziek op de achtergrond werden de spaken van de oude naar de nieuwe velg overgezet.

Zo zet je spaken over (hier met de niet-bruikbare 32-gaats velg)

Da's een prima systeem: je hoeft niet na te denken over het spaakpatroon, want je neemt het een op een over.
Daarna kwam het nieuwe wiel in de wielrichter terecht op de keukentafel om het rustig te richten.

In de wielrichter

Dan moest er nog een velglint in, kon de band er weer op en zo kwam het vernieuwde wiel weer in de Trek Manhattan terecht.

Het valt nog af te wachten of de voorvork de aanrijding overleefd heeft, maar die ziet er wel goed uit.

Uit de ruimere voorraad was ondertussen de Birdy mee als vervangfiets tot de Trek weer operationeel is.

"O, ja, terwijl je toch bezig bent: mijn vierde versnelling doet het niet goed en de handgrepen schuiven van het stuur af." Da's een groot onderhoud voor de Trek Manhattan!

Sleutelen voor zoonlief

Elke fiets vraagt onderhoud. Hoe meer fietsen in huis, hoe meer werk je dus hebt.

Zoonlief rijdt met een Trek Manhattan: een degelijke stadsfiets. Toen we die indertijd kozen, stond ik erop dat een schoolfiets vooral onderhoudsarm moest zijn: geen kwetsbare derailleur, zo weinig mogelijk uitwendige zaken en alles gemaakt om lang mee te gaan. De Manhattan voldeed hieraan: Shimano versnellingsnaaf (aangeboden met een Nexus 7, maar bij de fietshandelaar voor de levering vervangen door een Nexus 8), rollerbrakes voor en achter, een naafdynamo en een gesloten kettingkast.
Het concept bewees zijn degelijkheid: gedurende heel zijn middelbare school kan ik me niet herinneren wat aan de fiets hersteld te hebben, op gesprongen halogeenlampjes na.

Maar nu, na zowat zes jaar, zijn de banden voor en achter kaalgereden. Dat is in de winter niet zo denderend: want vooral de achterkant glibbert weg op een gladde ondergrond, al is dat dit jaar modder in plaats van sneeuw. Tijd voor nieuwe bandjes dus. Ik bestelde een setje Schwalbe Little Big Ben (40-622).

Nu komt een nadeel van de oerdegelijke fiets naar voren: het achterwiel verwijderen met een versnellingsnaaf en rollerbrake is geen sinecure! De gesloten kettingkast helpt daarbij ook niet echt. Hopelijk is de lekweerstand van de nieuwe banden in orde.

Trek Manhattan zonder achterwiel

Bij het nazicht merkte ik nog dat er achteraan een spaak gebroken is. Om de juiste spaaklengte te kennen, moet het wiel er sowieso uit en uiteraard heb ik geen gepaste spaak liggen ... Deze week zal zoonlief dus met de toerfiets van papa naar school gaan, want ik wil eerst die spaak vervangen eer ik weer het werk doe om het wiel terug te plaatsen.

Achterwiel met Little Big Ben, de oude band ernaast

De gesloten kettingkast blijkt ook niet zo gesloten te zijn als bij de vroegere stadsfietsen, want de ketting is bruin van het roest! Na zes jaar is wat elementair onderhoud dus nodig.

Om de fiets nog onderhoudsarmer te maken, staan nog welgeteld twee acties op het programma:

• de Spanninga halogeen koplamp vervangen door een ledlamp: jaarlijks moeten het halogeenlampje meerdere keren verwisseld worden en de lichtopbrengst is niet echt overweldigend. Nochtans kan het, want de veertig jaar oude vintagebike die in het schuurtje staat, is ook met een halogeen koplamp uitgerust. Die heeft wel een duidelijk grotere lichtopbrengst en een betere lichtbundel. Ik kan met niet herinneren daar ooit een lamp in gewisseld te te hebben. Recenter is duidelijk niet noodzakelijk beter.
• het batterij-achterlicht verwisselen voor een licht dat ook door de naafdynamo gevoed wordt. Het lijdt aan het typische batterij-achterlicht-euvel: slechte contacten voor de batterijtjes en een gesneuvelde schakelaar. Dan haal ik liever meteen een licht dat die zwakke punten niet heeft.

Alleen jammer dat de puberzoon "geen tijd" heeft om zelf een handje toe te steken bij dit onderhoud.