Flevobike - dag 2: groot onderhoud

Na 28.000 km was het tijd: groot onderhoud voor de E-Orca.

Mechanisch nazicht

Bij Flevobike beschikken ze over een fantastisch toestel om langs alle kanten aan de Orca te kunnen werken: met vier bouten (de gaten zitten klaar in de bodem van de Orca) wordt de velomobiel op een bok vastgezet, waarna hij 360° om zijn lengteas kan draaien. Zo kun je overal zonder moeite bij.

Klaar om de bodemplaten (over de ketting) los te maken

De bodemplaten zijn los. De afdekking van de achterbrug ook.

Ondersteboven, op de kant: allemaal geen probleem

De hele aandrijflijn werd onder handen genomen. De primaire ketting was nog niet op, maar toch zowat 75 % versleten. Die werd dus vervangen. Bij Flevobike liggen kettingen op lengte klaar. Hierdoor is slechts één sluitschakel nodig.
Verrassend genoeg was de secundaire ketting - van de Rohloffnaaf naar het achterwiel - nog zo goed als nieuw, terwijl die veel meer vermogen moet verwerken. Die ketting krijgt namelijk het gezamenlijke vermogen van mijzelf en de ondersteuning toegediend. Anderzijds is deze wel helemaal afgesloten van de buitenlucht. Even reinigen en opnieuw smeren was voldoende.

Zicht op de secundaire ketting

Ketting, Rohloffnaaf en achteras verwijderd

Met de motoraandrijving was er wat meer aan de hand: de veer achter de kettingspanner in het motorhuis was gebroken. Wat oorzaak was en wat gevolg, is moeilijk uit te maken, maar op het tandwiel dat van de motoras naar de Rohloffnaaf gaat, was een tand afgebroken. De motorketting was ook helemaal versleten, terwijl ik die al vernieuwd had. Voorlopig moet een nieuwe ketting volstaan: tandwielen zijn niet voorradig en er moet ook een vrijloopsysteem op komen dat meer koppel kan verwerken. Flevobike is in blijde verwachting van een levering door Daum. 

Dit is tot op heden een zeldzaam probleem met de Orca: de vrijloop van de motor loopt vast. Dat komt wellicht omdat het systeem te licht uitgevoerd is (komt van Daum). Er is een nieuwe as in de maak: 14 mm in plaats van 12. Hier kan een forser vrijloopsysteem in komen en daarmee zou het euvel eindelijk van de baan zijn. Het probleem was gekend, maar de oplossing was niet evident.
 
Komt wel en dan wissel ik dit zelf. De lagers van de motoras waren in prima staat, net als de motor zelf. Ik denk niet dat er veel e-bikes zijn waarbij je kunt zeggen dat de motor 30.000 km of meer meegaat. Prima kwaliteit!

Veiligheidshalve werden de lagers in beide voorwielen vervangen: die waren verdacht. Als je een lager laat draaien en je hoort het knarsen, is er wat fout. Hiervoor worden lagers van Sturmey Archer gebruikt: die beschikken over betere dichtingen.
Vier kogelkoppen werden meteen vernieuwd omdat de toestand twijfelachtig was. Als je toch bezig bent...

Een blik onder de bodemplaat: de besturing

Onderhoud van de elektronica

De connectoren van beide accu's en van de Cycle Analyst werden vervangen door een betere kwaliteit. Hiermee zou wisselen van accu probleemloos moeten verlopen: tot nu durfde dat wel eens moeilijkheden opleveren, omdat de verbindingen niet foutloos waren (had ik ook zelf gedaan). Nadien heb ik de parameters voor de ondersteuningscurves nog bijgesteld, aangezien ik enkel de twee laagste van de vier gebruik ('eco' en 'normal'). Nu liggen ze wat dichter bij elkaar, waardoor ook 'high' en zelfs 'high plus' bruikbaar worden. Dit kan enkel met een 'factory'-display, waar je als gewone klant niet over beschikt.

De maximum stroom beperkte ik wat verder. Waar die eerst op 16 A stond ingesteld, is dat nu 12 A geworden. Ruim voldoende, volgens mij en (vooral) de heren Vrielink, en gezonder voor het hele systeem. Als de stroom beperkt wordt, verminder je het maximumkoppel, waardoor de overbrenging toch wat minder te verwerken heeft. Theoretisch zou ook de autonomie hierdoor wat groter moeten worden.
De software was nog up to date, dus daar bleven we verder af.

De kabel van de sensor voor de Cycle Analyst was door. Vermoedelijk veroorzaakte een tak of zo dit, bij het meedraaien in het wiel. De kabel werd vervangen. Ook de sensorkabel naar het motordisplay werd opnieuw aangesloten.

Dan waren er nog wat prulletjes:

• de drukknopen van het dakje (kant van het deksel) zijn vernieuwd
• de sporing werd bijgesteld
• de spanzitting is weer opgespannen
• de veerpoten werden opengemaakt en van nieuw vet voorzien
• de rubberrand aan de neus is gedicht (er kwam soms wat regenwater door)

Een testrit maakte meteen duidelijk dat zo'n onderhoud resultaat heeft: de E-Orca reed heel wat stiller en alles reageerde net wat sneller. Ook werkten het motordisplay en dat van de Cycle Analyst weer helemaal zoals het hoort.

Ondertussen kon ik nog maar eens een blik werpen op de componenten van de Orca.

Dit is bijvoorbeeld het scharnierpunt van de achterbrug. Gefreesd uit aluminium, daarna voorzien van een keramische coating en voor de volledigheid daar bovenop een teflon film. Minimale wrijving, maar niet goedkoop! Zulke details staan in geen enkele brochure, maar ze maken duidelijk dat de heren bij Flevobike hun werk grondig doen.

Dat is ook duidelijk tijdens zo'n onderhoud. Toen Arjan de achterbrug weer dichtschroefde, werd de hele naad verzegeld en werden uitsluitend nieuwe boutjes gebruikt. Geen half werk.

De Orca is klaar voor de volgende 30.000 km. 

Het is zover: bij Flevobike

Vanmiddag laadden we de Orca op het dak van de auto en vatten we de rit naar Dronten aan. Daar eindigde het voor mij. Mijn compagnon de route ging nog een uurtje verder, naar het verre noorden: Friesland.

De E-Orca voor het bedrijfgebouw van Flevobike

Na dik drie uren, met hier en daar flinke vertragingen, waren we op mijn bestemming. De Orca werd de werkplaats ingerold, waar nog drie nagelnieuwe soortgenoten stonden, in diverse stadia van afwerking. Meteen was dit het moment om even de stand van zaken te bekijken.

Eén van de nieuwe beschikte over een nieuw type achterlicht, met remlicht! Helaas kan dit momenteel enkel in combinatie met de schijfremmen.

Het nieuwe type achterlicht

De grootste vernieuwing is er op het vlak van de boordelektronica. Het 'dashboard', waarop je de lichten bedient, is helemaal gewijzigd.

Nieuwe bediening van de lichten

In mijn exemplaar kies je met elke knop één lamp, waarbij in mijn Orca de linker lamp dichterbij schijnt en de rechter lamp als schijnwerper dienst doet.

Nu werkt het eerder als in een auto: in de eerste stand worden de lichten gedimd, maar ze werken wel allebei. In de hoogste stand geven ze het volle vermogen. Het lijkt me dat het sterk aanbevolen is bij dit systeem om te kiezen voor de verstelbare lampen, maar dat is niet zeker.

Ook de knipperlichten werken anders en weer zoals in veel recente wagens: na een druk op de knop knipperen ze drie keren. Als je langer drukt (pakweg een seconde), blijven ze werken tot je weer drukt. Indien je beide knoppen (links en rechts) tegelijk indrukt, activeer je het noodsignaal: de vier knipperlichten werken samen, tot je ze met een druk op de knop weer uitschakelt.
De knop voor het lichtsignaal doet beide koplampen knipperen.

De elektronica die alles stuurt

Omdat het elektronisch verloopt en programmeerbaar is, kan Flevobike de knipperfrequentie aanpassen, net zoals bijvoorbeeld het aantal knippersignalen van de richtingaanwijzers na een druk op de knop.
 
De Orca's die klaarstaan, zijn allemaal bedoeld voor Duitsland. Ze zijn allemaal zeer volledig uitgerust:

• (uiteraard) elektrisch ondersteund
• Magura Big Twin schijfremmen met dubbel uitgevoerde remklauwen en hydraulisch bediend
• bagagenet en Ventisit bodemmatten
• verstelbare koplampen

Dubbel uitgevoerde Magura Big Twin schijfremmen

Het is allemaal nog wat luxueuzer geworden, nog mooier.

tijdsbeeld

Niet van vandaag, maar wel net hetzelfde beeld.

Schwalbe Shredda en Conti TourRIDE op de E-Orca - evaluatie

Bij 24.600 km werden de Schwalbe Trykers op de E-Orca vervangen door Shredda vouwbanden (40-406). Achteraan kwam op datzelfde moment een Conti TourRide 47-406 te liggen.

Ondertussen legde ik met die banden 4000 km af. Ik meen dat er ondertussen voldoende ervaring is om er wat over te kunnen vertellen.

Conti TOURRide 47-406

Om te beginnen is dit een spotgoedkope band: 11,80 euro. De band doet zijn werk zoals het hoort: onopvallend, zonder enig probleem. De enige bemerking is dat hij op een vochtig wegdek af en toe durft door te slippen, maar dat had ik eigenlijk al met elke band. Da's ook niet moeilijk: de ondersteuning zorgt ervoor dat de achterband bij het aanzetten tot 250 W extra te verwerken krijgt.

Aan het profiel te zien, zal die heel wat kilometers meegaan.

De Conti toen die er pas op lag

4000 km later

Schwalbe Shredda 40-406 vouwband

Ik zocht naar een vervanging voor de Schwalbe Trykers, die de voordelen van die band zou bezitten, maar liefst minder kwetsbaar. Omwille van de vele enthousiaste commentaren van andere velomobielrijders, bestelde ik een setje Shredda's.

Op 4000 km had ik hiermee nog geen enkel lek. Dat is natuurlijk prima, zeker voor een band met een (relatief) matige lekbescherming. Qua rijcomfort doen ze niet onder voor de Trykers: stil, trillingsvrij en met een prima zijdelingse grip. Het rijgedrag is dus helemaal zoals ik hoopte. Wel lijkt het loopvlak al behoorlijk afgesleten. Waar ik met de Trykers zowat 8000 km haalde, lijkt 6000 hier het maximum te worden. Wel nog even afwachten wat het reële totaal zal zijn.

Fabrieksfoto van de Shredda (let op het profiel)

Een beter deel van het loopvlak na 4000 km

Zelfde band, zelfde moment

Economisch aspect

De Shredda's - in vouwversie - zijn behoorlijk prijzige banden. Een Tryker kost (bij bike24.de) zowat 20 euro; de Shredda betaal je 33 euro. Als die dan ook minder lang meegaat, loopt de kilometerkostprijs aardig op: grofweg 0,5 cent per kilometer (6000 km) voor de Shredda tegenover 0,25 cent voor de Tryker (8000 km).
Voor wie de velomobiel in de vrije tijd gebruikt, maakt dat weinig uit, maar voor woon-werk verplaatsingen, waarbij het economische aspect toch ook meetelt, wordt het toch wel duur.

Anders gesteld: de achterband kost één derde van een voorband (waarvan je er dus twee nodig hebt) en gaat waarschijnlijk drie keer zo lang mee... Als die schatting klopt, bedraagt de kilometerkostprijs voor de Conti iets meer dan een 0,05 cent! Jammer genoeg bestaat die niet smaller dan 47 mm. Dat past dus niet vooraan op de Orca. Ik weet ook niet hoe die band zou presteren als voorband.

De vergelijking gaat niet helemaal op: de Shredda's zijn vouwbanden en die zijn altijd duurder. Dezelfde band in draadversie kost hetzelfde als de Conti. Blijft natuurlijk het verschil in levensduur, maar het lijkt me wel het proberen waard, ondanks de - volgens anderen - iets mindere performantie.

Besluit

De Conti TourRIDE doet perfect wat hij moet doen. Prima tractie, voldoende comfort, weinig slijtage, geen lekken en dat voor erg weinig geld.
De Schwalbe Shredda's horen eerder in de categorie 'close, but no cigar': goede grip, amper rijgeluiden (iets meer dan de Trykers), betrouwbaar, maar ze slijten wel hard.

Uitdagende onderhoudsbeurt

De teller van de E-Orca staat op ruim 28000 km. Het wordt stilaan tijd voor een grondige controle van de hele aandrijflijn en andere slijtagedelen. Waar kun je daar beter voor terecht dan bij de fabrikant? Ik ken de Orca stilaan goed genoeg om veel zaken zelf te doen. Daarenboven kan ik ook bij Fietser.be terecht voor heel wat zaken, maar voor deze zomer staat een flinke rit op het programma, dus wil ik het deze keer wel door de specialisten ter zake laten gebeuren.

Jan fietst dus binnenkort naar Dronten, naar Flevobike. Toevallig kan ik een lift krijgen tot daar, met de Orca op het dak van de auto. Daar zeg ik geen neen tegen. Bij Flevobike verwachten ze me ook al.

Het terugrijden doe ik wel op eigen kracht. Via brouter.de liet ik net een velomobiel-vriendelijke route uitstippelen. Jawohl: die routeplanner biedt de optie 'velomobiel'. De conclusie: 290 km bedraagt de afstand naar huis. Dat is een mooie uitdaging, want die afstand zou op één dag haalbaar moeten zijn. Een flinke rit, dat wel, een hele flinke, maar toch te doen. Denk ik. Gewoon een kwestie van tijdig te vertrekken. Lukt het niet, dan vind ik wel een hotelletje of kamer met ontbijt ergens onderweg. Lukt het wel, dan zal ik mijn persoonlijke record - langste dagafstand - met bijna 100 km verbeterd hebben.

De planner gaf trouwens een kortere optie - 270 km -, maar dat is dan de 'trekking'-optie, waarbij expliciet vermeld staat dat die voor een langzaam tempo bedoeld is. Bijna 300 km op één dag en een langzaam fietstempo, dat gaat niet samen. De velomobieloptie wordt het.

Ligfietstreffen Essen - dag 3

Het is alweer bijna twee weken voorbij, maar hier volgt deel drie - dag 3 - van het ligfietstreffen in Essen.

Dag 2 was guur: grijs, koud - 10 ° C is echt weinig voor eind april - en winderig. De voorspellingen hadden het over een koude nacht van zaterdag op zondag. Gelukkig had ik daar op geanticipeerd en was de dikke, lekker warme winterslaapzak mee.

De andere Jan (Cnops) vertelde me bij het ontbijt dat er 's nachts ijs op de tenten lag... Geen last van gehad.

In elk geval: we stonden op met een blauwe lucht en hadden zicht op een zonnig kampeerveldje. Dat was heel wat aangenamer dan de dag ervoor!

De zondag zou in twee delen uiteenvallen:

• in de voormiddag zouden we vertrekken vanaf Essen naar het MAS (museum aan de stroom) in Antwerpen. Dit werd de afsluitende rit van het treffen. Van daaruit zou iedereen zijn eigen weg gaan.
• die eigen weg betekende dat drie velomobielen (E-Orca, WAW en Strada) vergezeld door twee ligfietsen (Nazca Cruiser en Seiran SL) naar Gent en verder zouden rijden.

Deel 1: afscheid van de groep en de rit naar het MAS

De tent en bijhorende spullen worden ingepakt. Brecht biedt aan om de fietskar met inhoud in zijn camper mee te nemen. Da's makkelijk: heel wat kilo's minder te trekken en bij poortjes en ander hindernissen gaat het toch beter zonder aanhanger.

Afscheid van Wilco (voldoende energie voor zowat 11 km, leerden we)

klaar voor het vertrek

Vanuit Essen gaat het door landelijk gebied tot we Antwerpen naderen. Rustig - het was tenslotte zondagochtend - en af en toe kruisen we een groep wielertoeristen. Aan een gezapig tempo en meestal over goede wegen naderen we 't stad (zoals de autochtonen het noemen).

Even pauze

Een keer we dichter bij Antwerpen - vanaf Zandvliet - komen, verandert het landschap: het havengebied is het domein van de zware industrie. BASF bezit daar een indrukwekkend bedrijfsoppervlak. Op zondag door zo'n gebied rijden is iets bizars: normaal moet het daar gonzen van de activiteit, maar nu is het stil en verlaten.

We besluiten een middagpauze in te lassen in Lillo, een restant van hoe de dorpen er hier vroeger uit zagen (maar nep: Lillo-dorp lag vroeger waar nu de haven ligt).

We daveren Lillo binnen

Via een prachtig geasfalteerd fietspad gidst Lucien ons tot aan het MAS. Bij het binnenrijden van Antwerpen krijgen we een schitterend zicht op de stadskern.

Het centrum is dan weer heel erg druk. Niet te verwonderen: het is ondertussen bijna 15u, stralend weer en we zitten in wat ondertussen een belangrijk trefpunt in het centrum geworden is.
Tijd voor afscheid van het gezelschap, want morgen moet ik om 8u op kantoor zijn. Naar Gent is het nog een flink eind.

Deel 2: van Antwerpen naar Gent

Joop en Anita rijden nog een eindje mee op. Zij moeten naar Philippine en dus ook naar de overkant van de Schelde. Ook nu weer vormen we aan de voetgangerstunnel een ware attractie. We moeten er wel in enkele keren door; vijf velomobielen krijg je nu eenmaal niet in één keer in de lift.
Een eindje voorbij die tunnel draaien Joop en Anita noordwaarts. Nu zijn we nog met vijf. Jan Cnops heeft de route uitgestippeld en leidt ons langs rustige wegen naar Sint-Niklaas. Af en toe krijgen we enkele uitdagende hindernissen op het parcours.

De klok tikt, de zon zakt. Het tempo bedraagt een gezapige 22 km/u. We beslissen afscheid te nemen van de ligfietsers aan een terrasje tegenover het station van Sint-Niklaas. Vanaf daar loopt een fietsroute grotendeels langs de spoorlijn naar Lokeren en dan nog wat verder richting Gent.
Het tempo stijgt meteen: we komen overeen een kruissnelheid van 35 km/u aan te houden. Met de wind in de rug is dat niet lastig. Hans merkt ergens onderweg op dat de ondersteuning in de Orca wel een verschil maakt: telkens als we moeten versnellen na een overweg of een kruispunt, stuif ik er vandoor (ondersteuning op 'eco').

Bijna thuis

Zo rond 19u komen we aan in Gent. De groep valt uiteen; elk gaat van hieruit zijn eigen weg. 115 km zijn afgelegd. De laatste dag was het weer ideaal: zonnig, niet te warm en rugwind.

Het treffen zit er weer op. Weer zo'n moment dat in het geheugen blijft hangen. Ligfietsers uit alle windstreken samen, ervaringen uitwisselen, een avondje informatie doorgeven over gps-navigatie (brouter.de blijkt erg handig als routeplanner) en vooral samen genieten van de fietstochten.
Cycle Vision lonkt. Daar kom je weer gelijkgestemden tegen, maar ik moet de planning nog eens goed bekijken.